Nefroloq Allahverdi Alıyev uzun illərdir Mingəçevir səhiyyəsində böyrək xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi istiqamətində fəaliyyət göstərir
Böyrək xəstəlikləri insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradan, vaxtında aşkarlanmadıqda ağır fəsadlara səbəb ola bilən xəstəliklər sırasındadır. Xüsusilə böyrək çatışmazlığı, xroniki böyrək xəstəlikləri və dializ müalicəsinə ehtiyac yaradan hallar mütəxəssis nəzarəti, düzgün diaqnostika və davamlı tibbi müşahidə tələb edir. Belə xəstəliklərlə mübarizədə təcrübəli nefroloqların rolu olduqca böyükdür.
Mingəçevir səhiyyəsində uzun illərdir bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən, peşəkar fəaliyyəti və tibbi təcrübəsi ilə tanınan həkimlərdən biri də Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının həkim-nefroloqu Allahverdi Salman oğlu Alıyevdir. O, 45 ildən artıqdır ki, həyatını səhiyyə sahəsinə həsr edib, uzun illər ərzində böyrək xəstəliklərinin müalicəsi və xəstələrin sağlamlığının qorunması istiqamətində çalışıb.
Allahverdi həkimin çoxillik fəaliyyəti Mingəçevir səhiyyəsinin tarixi ilə sıx bağlıdır. O, müxtəlif vəzifələrdə çalışaraq həm nefrologiya sahəsində, həm də təcili tibbi yardım xidmətinin təşkilində mühüm təcrübə qazanıb.
Nefrologiya nədir və böyrək sağlamlığı niyə vacibdir?
Nefrologiya böyrəklərin quruluşunu və funksiyalarını, böyrək xəstəliklərinin yaranma səbəblərini, onların diaqnostikasını, müalicəsini və profilaktikasını öyrənən tibb sahəsidir. Bu sahənin mütəxəssisləri böyrək funksiyalarının zəifləməsi, xroniki böyrək xəstəlikləri, böyrək çatışmazlığı və digər ciddi problemlərin müəyyənləşdirilməsi və müalicəsi ilə məşğul olurlar.
Böyrəklər orqanizmdə mühüm funksiyaları yerinə yetirir. Onlar qanın zərərli maddələrdən təmizlənməsində, artıq mayenin orqanizmdən xaric edilməsində, su-duz balansının və arterial təzyiqin tənzimlənməsində iştirak edir. Bu orqanların fəaliyyətində yaranan pozuntular isə insanın ümumi sağlamlığına ciddi təsir göstərə bilər.
Böyrək xəstəliklərinin təhlükəli cəhətlərindən biri onların ilkin mərhələlərdə bəzən heç bir aydın əlamət verməməsidir. Xəstəlik irəlilədikcə halsızlıq, iştahasızlıq, ayaqlarda və üzdə şişkinlik, sidiyəçıxma dəyişiklikləri, arterial təzyiqin yüksəlməsi və digər əlamətlər meydana çıxa bilər. Bununla belə, bu simptomlar müxtəlif xəstəliklərlə də əlaqəli ola bilər və yalnız müayinə əsasında düzgün qiymətləndirilməlidir.
Məhz buna görə risk qrupuna daxil olan şəxslərin mütəmadi tibbi müayinədən keçməsi, laborator analizlər verməsi və həkim tövsiyələrinə əməl etməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Böyrək çatışmazlığı və dializ müalicəsi
Böyrək çatışmazlığı böyrəklərin orqanizmin ehtiyaclarını lazımi səviyyədə qarşılaya bilməməsi ilə xarakterizə olunur. Bu vəziyyət kəskin və ya xroniki formada inkişaf edə bilər. Kəskin böyrək zədələnməsi bəzi hallarda vaxtında müalicə ilə geriyə dönə bildiyi halda, xroniki böyrək xəstəliyi uzun müddət ərzində irəliləyərək böyrək funksiyalarının ciddi azalmasına səbəb ola bilər.
Xroniki böyrək xəstəliklərinin yaranmasında şəkərli diabet, yüksək arterial təzyiq, bəzi immunoloji xəstəliklər, irsi amillər və digər səbəblər rol oynaya bilər. Bu səbəbdən böyrək sağlamlığının qorunması üçün yanaşı xəstəliklərin nəzarətdə saxlanılması da vacibdir.
Böyrəklərin fəaliyyəti kritik dərəcədə zəiflədikdə bəzi xəstələrə dializ müalicəsi lazım gəlir. Dializ qanda toplanan zərərli maddələrin və artıq mayenin xaric edilməsinə kömək edən müalicə üsuludur. Bu müalicəyə ehtiyac xəstənin ümumi vəziyyəti, analiz nəticələri və böyrəklərin funksional göstəriciləri əsasında həkim tərəfindən müəyyənləşdirilir.
Dializ alan xəstələrin mütəmadi tibbi nəzarətdə olması, qidalanma və maye qəbulu ilə bağlı fərdi tövsiyələrə əməl etməsi, təyin olunmuş müalicəni davam etdirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, böyrək xəstəliklərinin erkən aşkarlanması və vaxtında müalicəsi bəzi hallarda xəstəliyin irəliləməsini ləngitməyə kömək edə bilər.
45 ildən artıq tibbi təcrübə
Allahverdi Salman oğlu Alıyev uzunillik fəaliyyəti ilə Mingəçevir səhiyyəsində özünəməxsus yer tutan həkimlərdəndir. O, 1985-ci ildən Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının Nefrologiya şöbəsinə rəhbərlik edib. Bununla yanaşı, xəstəxananın Təcili və Tibbi Təxirəsalınmaz Yardım şöbəsinin müdiri vəzifəsində də çalışıb.
Bu vəzifələrdə fəaliyyəti onun təkcə böyrək xəstəliklərinin müalicəsi sahəsində deyil, həm də təcili tibbi yardımın təşkili və idarə olunması istiqamətində təcrübə qazandığını göstərir.
Uzun illər ərzində səhiyyə sahəsində göstərdiyi xidmətlər dövlət səviyyəsində də qiymətləndirilib. Allahverdi Alıyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
Tibbdə uzunmüddətli təcrübə, peşəkar bilik və xəstələrin vəziyyətinin düzgün qiymətləndirilməsi həkim fəaliyyətinin mühüm tərkib hissələridir. Xüsusilə böyrək çatışmazlığı kimi davamlı nəzarət tələb edən xəstəliklərdə xəstə ilə həkim arasında müntəzəm tibbi əlaqənin qorunması müalicə prosesinin vacib şərtlərindən sayılır.
Həkim böyrək xəstəlikləri ilə bağlı suallarımızı cavablandırıb
Böyrək xəstəliklərinin yaranma səbəbləri, ilkin əlamətləri, dializ müalicəsinin əhəmiyyəti və bu xəstəliklərdən qorunma yolları cəmiyyət üçün aktual mövzulardandır. Bu səbəbdən Allahverdi həkimlə söhbətimizdə diqqəti böyrək sağlamlığının qorunmasına, xəstəliklərin vaxtında aşkarlanmasına və düzgün müalicənin əhəmiyyətinə yönəltdik.
Məqsədimiz oxuculara böyrək xəstəlikləri barədə daha ətraflı məlumat vermək, hansı hallarda həkimə müraciət etməyin vacib olduğunu diqqətə çatdırmaq və sağlamlığın qorunmasında profilaktik müayinələrin rolunu vurğulamaqdır.
Böyrək xəstəlikləri ilə bağlı məlumatlılığın artırılması, insanların öz sağlamlıqlarına məsuliyyətlə yanaşması və xəstəlik əlamətlərini görməzlikdən gəlməməsi ağırlaşmaların qarşısının alınmasına kömək edə bilər.
Allahverdi Salman oğlu Alıyevin 45 ildən artıq davam edən tibbi fəaliyyəti isə Mingəçevirdə səhiyyə sahəsinə uzunmüddətli xidmətin nümunələrindən biri kimi diqqət çəkir.
Qeyd: Böyrək xəstəliyindən şübhələnən şəxslər özbaşına dərman qəbul etməməli, xüsusilə ağrıkəsicilərdən nəzarətsiz istifadə etməməli və vaxtında həkimə müraciət etməlidirlər. Dializ və digər müalicə üsulları yalnız tibbi göstərişlər əsasında seçilməlidir.
Esmira Hidayətova, Mingəçevir
