Böyük coğrafi kəşflər dövrünə dair kitablarda tez-tez qeyd olunur ki, Fernan Maqellanın ilk dünya səyahətində iştirak edən dənizçilər açıq okeanda bəzən aclıq çəkir, hətta ayaqqabılarını yeməyə məcbur qalırdılar. İlk baxışdan problemin ən məntiqli həlli okeandan balıq tutub yemək kimi görünsə də, bunun qarşısını alan ciddi səbəblər var idi.

“Liked.hu” portalında dərc olunan və “Ma tudtam meg”ə istinad edən materiala görə, yelkənli gəmilərin heyətləri əvvəllər təzə tutulmuş okean balıqlarını yeməkdən çəkinirdilər.

Bunun əsas səbəblərindən biri ispan və portuqaliyalı dənizçilərin əvvəllər avropalıların üzmədiyi tamamilə naməlum sularda səyahət etməsi idi. Müasir biologiya okeanlarda 40 mindən çox balıq növünü fərqləndirsə də, həmin dövrün dənizçiləri hansı növlərin təhlükəli, hansılarının isə təhlükəsiz olduğunu bilmirdilər.

Bu gün də dənizçilər üçün ən ciddi təhlükələrdən biri tropik balıqlarda rast gəlinən siquatoksin adlı zəhərin törətdiyi siquatera xəstəliyidir. Ağır və bəzən ölümcül nəticələrə səbəb olan bu xəstəliyin hansı balıq növləri ilə əlaqəli olduğu hazırda məlumdur. Lakin yüzilliklər əvvəl heç bir gəmi kapitanı ekipajının həyatını riskə atmaq istəmədiyindən, okean balıqlarının yeyilməsi qadağan edilirdi.

Mənbənin məlumatına görə, bəzi ispan dənizçiləri tutduqları balığın üzərinə gümüş xaç qoyaraq onun guya yeməli hala gəldiyinə inanırdılar. Balığın təhlükəsizliyini yoxlamaq üçün isə bəzən onun kiçik hissələrini qağayılara atır və ya milçəklərin üstünə qonmasını gözləyirdilər. Ancaq açıq okeanda nə qağayı, nə də milçək tapmaq mümkün olurdu.

Bundan əlavə, qədim dənizçilər çoxlu balıq yeməyin sağlamlığa mənfi təsir göstərə biləcəyini də müşahidə etmişdilər. Alimlər sonradan bunun bəzi mikroelementlərin, o cümlədən fosforun, eləcə də A vitamininin həddindən artıq qəbulundan qaynaqlandığını müəyyən ediblər.

Digər problem isə balığın hazırlanması idi. Gəmidə nə odun, nə də soba olduğundan balığı qızartmaq mümkün deyildi. Onun təmizlənməsi və bişirilməsi isə gəmidə ən qiymətli ehtiyatlardan sayılan şirin suyun xeyli hissəsini tələb edirdi.

“Ma tudtam meg” əlavə edir ki, hətta tamamilə yeməli olsa belə, ekzotik və orqanizm üçün alışılmamış balıqların qəbulu mədə-bağırsaq pozğunluqlarına səbəb ola bilərdi. Belə bir vəziyyət isə uzun səfərdə heç bir kapitanın arzulamadığı problem idi.

Dənizçilər arasında müxtəlif xurafatlar da mövcud idi. Məsələn, bir çoxu akulaları dənizin leşyeyənləri hesab etdiyi üçün onları yemirdi. Delfinlər isə dənizin uğur rəmzi sayıldığından onların ovlanması və yeyilməsi qadağan olunmuşdu.

Saqrasso dənizindən niyə çəkinirdilər?

Tarixi mənbələrə görə, qədim dənizçilər Atlantik okeanındakı Saqrasso dənizinə daxil olmaqdan da ehtiyat edirdilər. Yüzilliklər boyu bu ərazi sirli sular kimi tanınıb və bəziləri onu hətta “gəmilərin qəbiristanlığı” adlandırıb.

Bunun əsas səbəblərindən biri Saqrasso dənizinin daxilində yerləşən məşhur Bermud üçbucağı ilə bağlı yaranmış əfsanələr idi. İtkin düşən gəmilər və insanlar, duman üzərində görünən müəmmalı siluetlər, qəribə səslər və işıq parıltıları haqqında rəvayətlər bu bölgənin uzun illər qorxu mənbəyinə çevrilməsinə səbəb olmuşdu.