NASA-nın məlumatına görə, Antarktidada yerləşən Vostok gölü təxminən 4000 metr qalınlığında buz təbəqəsinin altında gizlənib və dünyanın ən böyük buzaltı göllərindən biri hesab olunur.
Gölün səthi dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşir. Güclü buz təzyiqi və Yer qabığından gələn geotermal istilik səbəbindən şirin su gölü temperatur -3°C olmasına baxmayaraq donmur.
Rusiya elmi stansiyası olan Vostok stansiyasının altında yerləşən bu göl təxminən 15 milyon il əvvəl səthdən tamamilə təcrid olunub. Buna baxmayaraq, alimlər burada hələ də su səviyyəsinin dəyişdiyini, yəni gelgitə bənzər proseslərin baş verdiyini bildirir.
Su səviyyəsi Günəş və Ayın mövqeyindən asılı olaraq təxminən bir santimetr dəyişir. Vostok gölü qaranlıq, soyuq, qida maddələri baxımından kasıb və yüksək azot və oksigen konsentrasiyasına malik ekstremal bir mühitdir. Buna baxmayaraq, burada həyatın mövcud ola biləcəyi istisna edilmir.
2013-cü ildə aparılan tədqiqatlarda göl suyundan götürülən nümunələrdə mikrob DNT-si aşkar edilib. Bəzi genetik ardıcıllıqlar məlum ekstremofil canlılarla üst-üstə düşsə də, digərləri elm üçün yeni olub. Bu da hələ tanınmamış mikroorqanizm növlərinin ola biləcəyini göstərir. Lakin bəzi tədqiqatçılar bu nəticələrin qazma avadanlıqlarından yaranan çirklənmə ilə əlaqəli ola biləcəyini istisna etmir.
Alimlərin fikrincə, hələlik qəti nəticə yoxdur və Vostok gölündə həyatın olub-olmaması məsələsi gələcək araşdırmalarla dəqiqləşəcək.
Son dövrlərə qədər Antarktidanın buz örtüyü tam əriyərsə, səthin necə görünəcəyi yalnız nəzəri ehtimallarla qiymətləndirilirdi. Lakin indi alimlər radar, qravimetriya və seysmik ölçmələrdən istifadə edərək buz altını daha dəqiq xəritələndirə bilirlər.
Süni peyklər, təyyarələr, gəmilər və hətta digər ekspedisiya vasitələri ilə toplanan məlumatlar sayəsində Antarktidanın əsas süxur quruluşu detallı şəkildə xəritələnir.
