ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin (HDQ) ən yeni və ən güclü nüvə aviadaşıyıcısı olan “USS Gerald R. Ford” (CVN-78) cümə günü ilk dəfə Süveyş kanalını keçərək Qırmızı dəniz sularına keçid edib. “Forbes” nəşrinin məlumatına görə, gəmi bununla da rəsmən ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) məsuliyyət zonasına daxil olub.
Aviadaşıyıcı artıq ötən aydan bəri Aralıq dənizinin şərq hissəsindən “Epik Qəzəb” (Epic Fury) əməliyyatına dəstək verirdi. Bu, gəminin 2017-ci ildə istismara verilməsindən bəri Yaxın Şərqə ilk hərbi ezamiyyəti və ABŞ-dən ən uzaq səfəridir.
Aviadaşıyıcı qrupunun regiona göndərilməsi ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatları fonunda gərginliyi cilovlamaq və mümkün hücumların qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Xatırladaq ki, ABŞ və İran arasında hərbi müstəvidə yeni gərginlik dalğası fevralın 28-də başlayıb. Husilər Tehranı dəstəklədiklərini bəyan etsələr də, hələlik regionda gəmiçiliyə qarşı hücumları bərpa etməyiblər.
Şənbə gününə olan məlumata görə, “USS Gerald R. Ford” artıq 255 gündür ki, fasiləsiz dənizdədir. Gəmi 24 iyun 2025-ci il tarixində Norfolk limanından (Virciniya ştatı) yola düşüb. ABŞ hərbi rəsmi nümayəndələrinin sözlərinə görə, missiya 11 aya qədər davam edə bilər və gəminin may ayından tez evə qayıtması gözlənilmir. Əgər bu müddət uzanarsa, o, “USS Abraham Lincoln” (CVN-72) gəmisinə məxsus 294 günlük müharibədən sonrakı rekordu qıra bilər.
Lakin ekspertlər uzunmüddətli missiyaların yaratdığı çətinlikləri də vurğulayırlar. Analitiklərin fikrincə, dənizdə bu qədər çox qalmaq texnikanın aşınmasına və heyətin yorulmasına səbəb olur ki, bu da insident riskini artıra bilər. Gəmi geri döndükdən sonra böyük ehtimalla uzunmüddətli texniki xidmətə ehtiyac duyacaq.
Bəzi hərbi ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, dünyanın ən bahalı və müasir gəmisi olsa da, bu “su üzərindəki aerodrom” kiçik sualtı qayıqlar üçün hədəf ola bilər. Tarixi nümunələr və təlimlər göstərir ki, ucuz dizel-elektrik sualtı qayıqları böyük aviadaşıyıcılara “görünmədən” yaxınlaşaraq onları şərti olaraq məhv edə bilirlər. Bu, 20 milyard dollar dəyəri olan nəhəng hərbi aktivlərin asimmetrik təhdidlərlə üz-üzə qaldığına dair ciddi siqnal hesab olunur.
