{"id":9722,"date":"2026-09-28T21:35:11","date_gmt":"2026-09-28T17:35:11","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9722"},"modified":"2026-09-28T21:35:11","modified_gmt":"2026-09-28T17:35:11","slug":"gund%c9%99-c%c9%99mi-10-d%c9%99qiq%c9%99-aliml%c9%99r-beyni-qoruyan-sad%c9%99-v%c9%99rdisi-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9722","title":{"rendered":"G\u00fcnd\u0259 c\u0259mi 10 d\u0259qiq\u0259: Aliml\u0259r beyni qoruyan sad\u0259 v\u0259rdi\u015fi a\u00e7\u0131qlad\u0131"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\">M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u00fcnt\u0259z\u0259m m\u00fctali\u0259nin beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u00fcmumi rifaha m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r g\u00fcn uzun saatlar kitab oxuma\u011fa ehtiyac yoxdur.<\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p data-base-fs=\"16\">\u00a0Kembric Universiteti v\u0259 \u201cQueen\u2019s Reading Room\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n aliml\u0259ri oxuma\u011f\u0131n beyin v\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirini ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif sor\u011fular\u0131n, uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259m\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdiribl\u0259r.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">\u201cPsychological Medicine\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, insan\u0131n \u00f6z se\u00e7imi il\u0259, z\u00f6vq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctali\u0259 etm\u0259si stress s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131, \u0259hval\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 v\u0259 sosial \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Eyni zamanda, m\u00fcnt\u0259z\u0259m oxuyan insanlarda ya\u015fland\u0131qca koqnitiv funksiyalar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si riskinin daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">55 ya\u015fdan yuxar\u0131 5400-d\u0259n \u00e7ox sa\u011flam insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi ara\u015fd\u0131rmada m\u00fct\u0259madi kitab oxuyanlar\u0131n be\u015fillik m\u00fc\u015fahid\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 koqnitiv pozuntularla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131n daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan ba\u015fqa bir t\u0259dqiqatda is\u0259 m\u00fctali\u0259nin Alzheimer x\u0259st\u0259liyi riskinin azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu a\u015fkarlan\u0131b.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">75 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar aras\u0131nda apar\u0131lan ba\u015fqa ara\u015fd\u0131rmada m\u00fcnt\u0259z\u0259m oxuyanlarda be\u015f il \u0259rzind\u0259 demensiya inki\u015faf\u0131 riskinin 35 faiz daha a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu bildirilib.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r oxuma\u011f\u0131n stressin azalmas\u0131na da k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini qeyd edirl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rmalardan birind\u0259 c\u0259mi alt\u0131 d\u0259qiq\u0259lik m\u00fctali\u0259nin stress s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. Sor\u011fularda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si is\u0259 kitab oxuma\u011f\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na v\u0259 \u00fcmumi \u0259hvallar\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etdiyini bildirib.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">Beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259m\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131 da \u00f6mr\u00fc boyu daha \u00e7ox oxuyan insanlarda dil m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n emal\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li b\u0259zi beyin b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 toxuma qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha \u00e7ox oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib. B\u0259dii \u0259s\u0259r oxuyanlarda is\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamaqla \u0259laq\u0259li beyin \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi aktivlik m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">Bununla bel\u0259, aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 xarakterlidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00fctali\u0259nin qeyd olunan faydalar\u0131n birba\u015fa s\u0259b\u0259bi oldu\u011funu q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p data-base-fs=\"16\">M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 oxunan s\u0259hif\u0259l\u0259rin say\u0131 deyil, m\u00fctali\u0259nin m\u00fcnt\u0259z\u0259m olmas\u0131d\u0131r. H\u0259tta g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yatmazdan \u0259vv\u0259l t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259qiq\u0259 kitab oxumaq v\u0259rdi\u015fi uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 faydal\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u00fcnt\u0259z\u0259m m\u00fctali\u0259nin beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u00fcmumi rifaha m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r g\u00fcn uzun saatlar kitab oxuma\u011fa ehtiyac yoxdur. \u00a0Kembric Universiteti v\u0259 \u201cQueen\u2019s Reading Room\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n aliml\u0259ri oxuma\u011f\u0131n beyin v\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirini ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif sor\u011fular\u0131n, uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259dqiqatlar\u0131n v\u0259 beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259m\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdiribl\u0259r. \u201cPsychological Medicine\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9723,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-9722","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9722\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}