{"id":9645,"date":"2026-09-28T09:51:54","date_gmt":"2026-09-28T05:51:54","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9645"},"modified":"2026-09-28T09:51:54","modified_gmt":"2026-09-28T05:51:54","slug":"quduzluq-vaxtinda-mudaxil%c9%99-h%c9%99yati-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99t-dasiyir-h%c9%99kim-infeksionist-s%c9%99f%c9%99q-k%c9%99rimova-il%c9%99-musahibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9645","title":{"rendered":"Quduzluq: vaxt\u0131nda m\u00fcdaxil\u0259 h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r \u2013 h\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova il\u0259 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong>28 sentyabr \u2014 \u00dcmumd\u00fcnya Quduzluqla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jurnalist Esmira Hiday\u0259tova:<\/strong> \u015e\u0259f\u0259q xan\u0131m, \u0259vv\u0259lc\u0259 quduzlu\u011fun n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu izah etm\u0259yinizi ist\u0259rdik. Quduzluq n\u0259dir v\u0259 insan \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni yarad\u0131r?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9651\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/images-2026-09-28T094633.300-300x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Quduzluq heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259n, m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n virus x\u0259st\u0259liyidir. Bu x\u0259st\u0259lik x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r ba\u015flad\u0131qdan sonra dem\u0259k olar ki, h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Lakin \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, heyvanla riskli t\u0259masdan sonra vaxt\u0131nda v\u0259 d\u00fczg\u00fcn profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fckd\u0259 x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Quduzluq insana \u0259sas\u0259n hans\u0131 yollarla ke\u00e7ir?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> \u018fsas yol yoluxmu\u015f heyvan\u0131n insan\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259sidir. Lakin yaln\u0131z di\u015fl\u0259m\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r. Heyvan\u0131n c\u0131rmaqlamas\u0131 v\u0259 ya t\u00fcp\u00fcrc\u0259yinin a\u00e7\u0131q yaraya, g\u00f6z\u0259, a\u011f\u0131za v\u0259 dig\u0259r selikli qi\u015falara t\u0259mas\u0131 da risk yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Quduzlu\u011fun m\u0259nb\u0259yi yaln\u0131z itl\u0259r deyil. Sahibsiz v\u0259 peyv\u0259nd olunmam\u0131\u015f itl\u0259r \u0259sas risk qruplar\u0131ndan hesab olunur. Bununla yana\u015f\u0131, pi\u015fikl\u0259r, t\u00fclk\u00fcl\u0259r, \u00e7aqqallar, yarasalar v\u0259 dig\u0259r m\u0259m\u0259lil\u0259r d\u0259 quduzlu\u011fa yoluxa bil\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9656\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/BfWPWULVuoG0zHXjB713SmJqEkeWiFP3C3E5vh6v-300x200.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> \u0130nsan heyvan t\u0259r\u0259find\u0259n di\u015fl\u0259nibs\u0259, ilk olaraq n\u0259 etm\u0259lidir?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> \u018fn vacib m\u0259s\u0259l\u0259 vaxt itirm\u0259m\u0259kdir. Yara d\u0259rhal, \u0259n az\u0131 15 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 sabun v\u0259 bol axar su il\u0259 yuyulmal\u0131d\u0131r. Daha sonra antiseptik vasit\u0259d\u0259n istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Amma insan bununla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259lidir. M\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki quduzluqda x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin vaxt\u0131nda ba\u015flanmas\u0131 h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> B\u0259s tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> H\u0259kim \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259mas\u0131n xarakterini v\u0259 risk d\u0259r\u0259c\u0259sini qiym\u0259tl\u0259ndirir. Bundan sonra quduzlu\u011fa qar\u015f\u0131 postekspozisiya profilaktikas\u0131 ba\u015flan\u0131la bil\u0259r. Bu profilaktika quduzluq vaksininin t\u0259tbiqini, b\u0259zi y\u00fcks\u0259k riskli hallarda is\u0259 quduzluq immunoqlobulininin istifad\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Profilaktikan\u0131n konkret sxemi di\u015fl\u0259m\u0259nin yeri v\u0259 xarakteri, yaran\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti, heyvan\u0131n statusu v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9654\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/images-2026-09-28T094518.531-300x200.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> B\u0259z\u0259n insanlar deyirl\u0259r ki, \u201cheyvan peyv\u0259nd olunub, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yoxdur\u201d. Bu yana\u015fma do\u011frudurmu?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Xeyr. Peyv\u0259nd olunmu\u015f heyvan\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si d\u0259 ciddi q\u0259bul edilm\u0259lidir. \u018flb\u0259tt\u0259, heyvan\u0131n peyv\u0259nd statusu riskin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. Lakin insan di\u015fl\u0259nibs\u0259 v\u0259 ya c\u0131rmaqlan\u0131bsa, yaran\u0131 d\u0259rhal yuyub tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>B\u0259zi heyvanlar\u0131n qula\u011f\u0131nda v\u0259 ya ba\u015fqa nahiy\u0259sind\u0259 onlar\u0131n peyv\u0259nd statusunu g\u00f6st\u0259r\u0259n ni\u015fanlama ola bil\u0259r. Lakin h\u0259min ni\u015fan\u0131n olmas\u0131 insan\u0131n tibbi yard\u0131ma ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmir. Son q\u0259rar tibb v\u0259 baytarl\u0131q m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> \u018fg\u0259r heyvan sahibsizdirs\u0259 v\u0259 hadis\u0259d\u0259n sonra qa\u00e7\u0131bsa, nec\u0259 davranmaq laz\u0131md\u0131r?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Bel\u0259 halda profilaktikan\u0131 gecikdirm\u0259k x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Heyvan\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyils\u0259, insan m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r heyvan tan\u0131n\u0131rsa v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259 bilirs\u0259, onun v\u0259ziyy\u0259ti baytarl\u0131q m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Lakin vaksinasiyan\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya davam etdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131 yaln\u0131z h\u0259kim verm\u0259lidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9653\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/2024-04-25-16-21-25JNTbmHMsm8SK6VeqSyDi_file-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Quduzlu\u011fun ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 q\u0131zd\u0131rma, hals\u0131zl\u0131q, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u00fcmumi narahatl\u0131q, h\u0259m\u00e7inin heyvan\u0131n di\u015fl\u0259diyi v\u0259 ya c\u0131rmaqlad\u0131\u011f\u0131 nahiy\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131, yanma, keyim\u0259 v\u0259 qar\u0131\u015fqa g\u0259zm\u0259si kimi hissl\u0259r yarana bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259lik ir\u0259lil\u0259dikc\u0259 udma \u00e7\u0259tinliyi, sudan qorxma \u2013 hidrofobiya, g\u00fccl\u00fc h\u0259y\u0259can, davran\u0131\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 daha sonra iflic inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Sizin uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259kimlik f\u0259aliyy\u0259tiniz \u0259rzind\u0259 quduzluq diaqnozu il\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r olubmu?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> B\u0259li, m\u0259nim \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259md\u0259 quduzluq diaqnozu il\u0259 iki x\u0259st\u0259 olub. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r iki x\u0259st\u0259ni itirmi\u015fik.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9648\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG_20260928_094358-235x300.jpg\" alt=\"\" width=\"235\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Bu x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259ni xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> B\u0259li. \u0130lk x\u0259st\u0259 taksi s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc idi. Taksi dayanaca\u011f\u0131nda g\u00f6zl\u0259diyi zaman orada olan ki\u00e7ik bir k\u00fc\u00e7\u00fck onun barma\u011f\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259 sonradan m\u00fc\u0259yy\u0259n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdi v\u0259 ona quduzlu\u011fa qar\u015f\u0131 iyn\u0259 vuruldu\u011fu bildirilmi\u015fdi. Lakin sonradan m\u0259lum oldu ki, laz\u0131mi profilaktik vaksinasiya apar\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n 38 g\u00fcn sonra x\u0259st\u0259 bizim \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259tirildi. H\u0259min vaxt art\u0131q quduzlu\u011fun xarakterik klinik \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurdu. G\u00fccl\u00fc h\u0259y\u0259can, sudan qorxma \u2013 hidrofobiya, i\u015f\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q v\u0259 dig\u0259r nevroloji \u0259lam\u0259tl\u0259r meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259ti getdikc\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131, sonradan iflic inki\u015faf etdi v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, x\u0259st\u0259 v\u0259fat etdi.<\/p>\n<p>Bu hadis\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, quduzluqda profilaktikan\u0131n d\u00fczg\u00fcn v\u0259 vaxt\u0131nda apar\u0131lmas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9649\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG_20260928_094420-242x300.jpg\" alt=\"\" width=\"242\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> \u0130kinci x\u0259st\u0259 nec\u0259 yoluxmu\u015fdu?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> \u0130kinci x\u0259st\u0259 qad\u0131n idi. K\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 ya\u015fayan bir heyvana yem\u0259k ver\u0259rk\u0259n h\u0259min heyvan t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0131rmaqlanm\u0131\u015fd\u0131. Qad\u0131n evd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131na hadis\u0259ni dan\u0131\u015faraq onu tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 apar\u0131b iyn\u0259 vurdurma\u011f\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdi. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, hadis\u0259 ciddi q\u0259bul edilm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n bir aydan art\u0131q m\u00fcdd\u0259t sonra qad\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik yaranm\u0131\u015f, aqressivl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti k\u0259skin pisl\u0259\u015fmi\u015fdi.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259 bizim \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259nd\u0259 art\u0131q quduzlu\u011fa xas \u0259lam\u0259tl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurdu. G\u00fccl\u00fc h\u0259y\u0259can, a\u011f\u0131zdan \u00e7oxlu t\u00fcp\u00fcrc\u0259k v\u0259 ifrazat g\u0259lm\u0259si kimi hallar vard\u0131. X\u0259st\u0259 izolyasiya \u015f\u0259raitind\u0259 saxlan\u0131ld\u0131, v\u0259ziyy\u0259tini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn sakitl\u0259\u015fdirici preparatlardan istifad\u0259 edildi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, x\u0259st\u0259 c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra v\u0259fat etdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-9652\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/images-2026-09-28T094607.641.jpeg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Dem\u0259li, insanlar b\u0259z\u0259n ki\u00e7ik c\u0131rmaqlanman\u0131 bel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab etmirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> B\u0259li, bu, ciddi problemdir. \u0130nsanlar b\u0259z\u0259n \u201cheyvan sad\u0259c\u0259 c\u0131zd\u0131\u201d, \u201cqan \u00e7\u0131xmad\u0131\u201d, \u201cyara balacad\u0131r\u201d dey\u0259 hadis\u0259y\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirl\u0259r. Halbuki quduzluq bax\u0131m\u0131ndan riskli t\u0259mas\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si yaln\u0131z yaran\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 sahibsiz v\u0259 ya heyvan\u0131n quduzluq statusu m\u0259lum deyils\u0259, bel\u0259 t\u0259maslar ciddi q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> Quduzluq virusu yaln\u0131z di\u015fl\u0259m\u0259 il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Xeyr. Virus yoluxmu\u015f heyvan\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r. T\u00fcp\u00fcrc\u0259yin a\u00e7\u0131q yaraya, g\u00f6z\u0259, a\u011f\u0131za v\u0259 dig\u0259r selikli qi\u015falara d\u00fc\u015fm\u0259si d\u0259 risk yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 insan yaln\u0131z di\u015fl\u0259m\u0259ni deyil, bel\u0259 t\u0259maslar\u0131 da ciddi q\u0259bul etm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> B\u0259z\u0259n quduzlu\u011fun \u00e7ox uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131r. Bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Quduzlu\u011fun inkubasiya m\u00fcdd\u0259ti d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r v\u0259 b\u0259zi hallarda x\u0259st\u0259liyin m\u0259nb\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00e7\u0259tin olur. Tibbi \u0259d\u0259biyyatda \u0259vv\u0259lki heyvan t\u0259mas\u0131n\u0131n xat\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l ba\u015f verdiyi hallar haqq\u0131nda m\u0259lumatlar var.<\/p>\n<p>M\u0259nim oxudu\u011fum bel\u0259 hadis\u0259l\u0259rd\u0259n birind\u0259 qad\u0131n aya\u011f\u0131ndan it t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0131z\u0131lm\u0131\u015f, lakin h\u0259min c\u0131rmaqlanmaya \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259mi\u015fdi. Uzun m\u00fcdd\u0259t sonra quduzlu\u011fun \u0259lam\u0259tl\u0259ri yaranm\u0131\u015fd\u0131. Sonradan apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada ehtimal olunan m\u0259nb\u0259nin t\u0259xmin\u0259n bir il \u0259vv\u0259l ba\u015f vermi\u015f h\u0259min t\u0259mas oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n insan \u201chadis\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn ke\u00e7ib, dem\u0259li t\u0259hl\u00fck\u0259 yoxdur\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 qap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> B\u0259s heyvan m\u00fc\u015fahid\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259rs\u0259, insan vaksinasiya olunmal\u0131d\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> Bu, konkret hadis\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. B\u0259zi hallarda heyvan m\u00fc\u015fahid\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 onun sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti baytarl\u0131q m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Heyvan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq insan\u0131n profilaktikas\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259si v\u0259 ya dig\u0259r q\u0259rarlar h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n<p>Vaksinasiyan\u0131n ne\u00e7\u0259 doza davam etm\u0259si v\u0259 hans\u0131 sxemin t\u0259tbiq olunmas\u0131 da konkret v\u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud tibbi protokollara uy\u011fun olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong> \u015e\u0259f\u0259q xan\u0131m, m\u00fcsahib\u0259mizin sonunda insanlara \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259niz n\u0259 olard\u0131?<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova:<\/strong> \u018fsas t\u00f6vsiy\u0259m budur: heyvan di\u015fl\u0259m\u0259sini v\u0259 ya c\u0131rmaqlamas\u0131n\u0131 he\u00e7 vaxt adi yara kimi q\u0259bul etm\u0259yin.<\/p>\n<p>\u0130nsan it, pi\u015fik v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259m\u0259li heyvan t\u0259r\u0259find\u0259n di\u015fl\u0259nibs\u0259 v\u0259 ya c\u0131rmaqlan\u0131bsa, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 heyvan sahibsizdirs\u0259 v\u0259 ya onun quduzluq statusu m\u0259lum deyils\u0259, yaran\u0131 d\u0259rhal sabun v\u0259 bol axar su il\u0259, \u0259n az\u0131 15 d\u0259qiq\u0259 yumaq v\u0259 gecikm\u0259d\u0259n tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn b\u00f6y\u00fck s\u0259hv x\u0259st\u0259liyin \u0259lam\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259kdir. Quduzluqda \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259hz bundan \u0259vv\u0259l, y\u0259ni riskli t\u0259masdan d\u0259rhal sonra profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sidir.<\/p>\n<p>Unutmayaq ki, klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r ba\u015flad\u0131qdan sonra x\u0259st\u0259liyin n\u0259tic\u0259si \u00e7ox a\u011f\u0131r olur. Halbuki vaxt\u0131nda v\u0259 d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lan profilaktika insan h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>idealxeber.az\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>28 sentyabr \u2014 \u00dcmumd\u00fcnya Quduzluqla M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Jurnalist Esmira Hiday\u0259tova: \u015e\u0259f\u0259q xan\u0131m, \u0259vv\u0259lc\u0259 quduzlu\u011fun n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu izah etm\u0259yinizi ist\u0259rdik. Quduzluq n\u0259dir v\u0259 insan \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni yarad\u0131r? H\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova: Quduzluq heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259n, m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n virus x\u0259st\u0259liyidir. Bu x\u0259st\u0259lik x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r ba\u015flad\u0131qdan sonra dem\u0259k olar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9657,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9645","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9645"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9645\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}