{"id":9589,"date":"2026-09-27T21:44:32","date_gmt":"2026-09-27T17:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9589"},"modified":"2026-09-27T21:44:32","modified_gmt":"2026-09-27T17:44:32","slug":"basqa-planetd%c9%99n-radiosiqnal-qeyd%c9%99-alindi-yadplanetlil%c9%99r-g%c9%99lir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9589","title":{"rendered":"Ba\u015fqa planetd\u0259n radiosiqnal qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131 &#8211; Yadplanetlil\u0259r g\u0259lir?"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\">Aliml\u0259r G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259n k\u0259narda yerl\u0259\u015f\u0259n bir planetd\u0259n birba\u015fa g\u0259l\u0259n radiosiqnal qeyd\u0259 ald\u0131qlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu siqnal\u0131 planetd\u0259ki q\u00fctb par\u0131lt\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. S\u00f6hb\u0259t t\u0259bii hadis\u0259d\u0259n gedir v\u0259 bu, yadplanetli h\u0259yat\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 dem\u0259k deyil.<\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>\u201cScience Alert\u201d n\u0259\u015fri Harvard v\u0259 Oreqon universitetl\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r ba\u015fqa planet sisteml\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n radiosiqnallar a\u015fkarlansa da, onlar\u0131n m\u0259nb\u0259yinin konkret bir planet oldu\u011funu birm\u0259nal\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Yeni m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rin is\u0259 birba\u015fa Beta Piktoris b planetind\u0259n g\u0259l\u0259n radio\u015f\u00fcalanman\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi bildirilir.<\/p>\n<p>Siqnal nec\u0259 yaran\u0131r?<\/p>\n<p>\u201carXiv\u201d elmi ilkin n\u0259\u015frl\u0259r platformas\u0131nda yerl\u0259\u015fdiril\u0259n ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, siqnal planetd\u0259ki q\u00fctb par\u0131lt\u0131s\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu hadis\u0259 elektrik y\u00fckl\u00fc z\u0259rr\u0259cikl\u0259rin planetin maqnit sah\u0259si v\u0259 atmosferi il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan q\u00fctb par\u0131lt\u0131s\u0131 zaman\u0131 enerji ayr\u0131l\u0131r. Aliml\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu hadis\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li radio\u015f\u00fcalanma G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin dig\u0259r planetl\u0259rind\u0259 v\u0259 olduqca soyuq c\u0131rtdan ulduzlarda da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r zaman\u0131 s\u00fcr\u0259tli v\u0259 t\u0259krarlanan radioimpulslar, h\u0259m\u00e7inin davaml\u0131 radio\u015f\u00fcalanma a\u015fkarlan\u0131b. Siqnallar 0,85-3,5 giqahers tezlik diapazonunda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u015e\u00fcalanman\u0131n dair\u0259vi q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259 adlanan x\u00fcsusiyy\u0259ti d\u0259 g\u00fccl\u00fc olub. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t aliml\u0259r\u0259 siqnal\u0131n hans\u0131 fiziki proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r C\u0259nubi Afrikada apar\u0131l\u0131b<\/p>\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, siqnallar C\u0259nubi Afrikadak\u0131 \u201cMeerKAT\u201d radioteleskoplar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si vasit\u0259sil\u0259 2025 v\u0259 2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 apar\u0131lan d\u00f6rd m\u00fc\u015fahid\u0259 zaman\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar Yerd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 63,4 i\u015f\u0131q ili uzaql\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n Beta Piktoris ulduz sistemini ara\u015fd\u0131rark\u0259n q\u00fctb par\u0131lt\u0131s\u0131na xas radio\u015f\u00fcalanma a\u015fkarlay\u0131blar. Onlar siqnal\u0131n m\u0259nb\u0259yini h\u0259min sistemd\u0259ki Beta Piktoris b planeti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Beta Piktoris G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n daha b\u00f6y\u00fck v\u0259 isti ulduzdur. Onun qurulu\u015fu da G\u00fcn\u0259\u015f tipli ulduzlardan f\u0259rql\u0259nir.<\/p>\n<p>Maqnit sah\u0259si Yerd\u0259kind\u0259n min d\u0259f\u0259 g\u00fccl\u00fc ola bil\u0259r<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmaya \u0259sas\u0259n, Beta Piktoris b planetinin \u00e7ox g\u00fccl\u00fc maqnit sah\u0259sin\u0259 malik oldu\u011fu ehtimal edilir. M\u00fc\u015fahid\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 bu sah\u0259nin Yerin maqnit sah\u0259sind\u0259n t\u0259xmin\u0259n min d\u0259f\u0259 g\u00fccl\u00fc ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bunu qism\u0259n planetin s\u00fcr\u0259tl\u0259 f\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Beta Piktoris b \u00f6z oxu \u0259traf\u0131nda bir d\u00f6vr\u0259ni t\u0259xmin\u0259n 8-9 saata tamamlay\u0131r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 eyni m\u00fc\u015fahid\u0259 \u00fcsulundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k dig\u0259r ekzoplanetl\u0259ri, y\u0259ni G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259n k\u0259nardak\u0131 planetl\u0259ri d\u0259 ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259n k\u0259narda yerl\u0259\u015f\u0259n bir planetd\u0259n birba\u015fa g\u0259l\u0259n radiosiqnal qeyd\u0259 ald\u0131qlar\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu siqnal\u0131 planetd\u0259ki q\u00fctb par\u0131lt\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. S\u00f6hb\u0259t t\u0259bii hadis\u0259d\u0259n gedir v\u0259 bu, yadplanetli h\u0259yat\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u201cScience Alert\u201d n\u0259\u015fri Harvard v\u0259 Oreqon universitetl\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yay\u0131b. M\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r ba\u015fqa planet sisteml\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n radiosiqnallar a\u015fkarlansa da, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9590,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-9589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9589\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}