{"id":9330,"date":"2026-09-18T10:01:42","date_gmt":"2026-09-18T06:01:42","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9330"},"modified":"2026-09-18T10:01:42","modified_gmt":"2026-09-18T06:01:42","slug":"brusellyoz-t%c9%99hluk%c9%99si-x%c9%99st%c9%99lik-nec%c9%99-yayilir-v%c9%99-ondan-nec%c9%99-qorunmaq-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9330","title":{"rendered":"Brusellyoz t\u0259hl\u00fck\u0259si: x\u0259st\u0259lik nec\u0259 yay\u0131l\u0131r v\u0259 ondan nec\u0259 qorunmaq olar?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda brusellyozla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunma v\u0259 vaxt\u0131nda diaqnostikan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir<\/strong><\/p>\n<p>Brusellyoz \u2013 xalq aras\u0131nda <strong>\u201cMalta q\u0131zd\u0131rmas\u0131\u201d<\/strong> kimi tan\u0131nan, \u0259sas\u0259n heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259n bakterial infeksion x\u0259st\u0259likdir. X\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda a\u015fkar edil\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn m\u00fcalic\u0259 olunmad\u0131qda uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 xroniki f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2025-ci il \u00fczr\u0259 m\u0259lumat\u0131nda qeyd olunur ki, 2024-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2025-ci ilin ilk 11 ay\u0131nda \u00f6lk\u0259 \u0259halisi aras\u0131nda brusellyozla x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<\/p>\n<p>2026-c\u0131 ilin fevral\u0131nda is\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi respublikan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda s\u00fcdl\u00fck iribuynuzlu heyvanlar aras\u0131nda brusellyoz \u00fczr\u0259 seroloji monitorinql\u0259rin ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, <strong>Ming\u0259\u00e7evir \u015e\u0259h\u0259r M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan, 40 il\u0259 yax\u0131n tibbi t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik h\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q M\u00fcseyib q\u0131z\u0131 K\u0259rimova<\/strong> il\u0259 brusellyozun yay\u0131lma yollar\u0131, ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri, diaqnostikas\u0131, m\u00fcalic\u0259si v\u0259 profilaktikas\u0131 bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirici m\u00fcsahib\u0259 haz\u0131rlad\u0131q.<\/p>\n<h3>\u2013 \u015e\u0259f\u0259q xan\u0131m, ilk olaraq brusellyoz n\u0259dir v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir?<\/h3>\n<p>\u2013 Brusellyoz Brucella bakteriyalar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi zoonoz, y\u0259ni heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259n infeksion x\u0259st\u0259likdir. X\u0259st\u0259lik m\u00fcxt\u0259lif orqan v\u0259 sisteml\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259r. \u018fsas\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259rar\u0259t, hals\u0131zl\u0131q, t\u0259rl\u0259m\u0259, ba\u015f, \u0259z\u0259l\u0259, bel v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Brusellyozun t\u0259hl\u00fck\u0259si ondad\u0131r ki, b\u0259zi hallarda x\u0259st\u0259lik t\u0259dric\u0259n inki\u015faf edir v\u0259 ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259r ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r. M\u00fcalic\u0259 gecikdikd\u0259 is\u0259 oynaq v\u0259 s\u00fcm\u00fck sistemi, \u00fcr\u0259k, qaraciy\u0259r, dalaq v\u0259 sinir sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmalar yarana bil\u0259r.<\/p>\n<h3>\u2013 X\u0259st\u0259lik insana \u0259sas\u0259n hans\u0131 yollarla ke\u00e7ir? \u00c7iy s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin x\u0259st\u0259 heyvanlarla t\u0259mas\u0131n rolu n\u0259dir?<\/h3>\n<p>\u2013 \u018fsas yoluxma m\u0259nb\u0259yi x\u0259st\u0259 heyvanlar v\u0259 onlardan al\u0131nan \u00e7irkl\u0259nmi\u015f m\u0259hsullard\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 pasteriz\u0259 edilm\u0259mi\u015f \u00e7iy s\u00fcd v\u0259 ondan haz\u0131rlanan s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istifad\u0259si risk yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, x\u0259st\u0259 heyvanlar\u0131n qan\u0131, do\u011fu\u015f v\u0259 ya d\u00fc\u015f\u00fck zaman\u0131 ayr\u0131lan toxuma v\u0259 ifrazatlar\u0131 il\u0259 birba\u015fa t\u0259mas da yoluxmaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 fermerl\u0259r, baytarlar, q\u0259ssablar v\u0259 heyvanlarla s\u0131x t\u0259masda olan dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. \u00dcST d\u0259 brusellyozun \u0259sas\u0259n yoluxmu\u015f heyvanlarla birba\u015fa t\u0259mas v\u0259 \u00e7irkl\u0259nmi\u015f heyvan m\u0259n\u015f\u0259li m\u0259hsullar\u0131n q\u0259bulu il\u0259 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<h3>\u2013 Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 brusellyozla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin say\u0131nda art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurmu? Bu bar\u0259d\u0259 hans\u0131 r\u0259smi m\u0259lumatlar var?<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9331\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG-20260918-WA0001-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/p>\n<p>\u2013 \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 r\u0259smi statistikaya baxd\u0131qda art\u0131m fakt\u0131 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2025-ci ilin yanvar-noyabr aylar\u0131nda 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259hali aras\u0131nda brusellyozla x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 qeyd olunub.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, 2026-c\u0131 ilin fevral\u0131nda AQTA t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda s\u00fcdl\u00fck iribuynuzlu heyvanlar aras\u0131nda seroloji monitorinql\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 baytarl\u0131q n\u0259zar\u0259tinin davam etdirildiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<h3>\u2013 X\u0259st\u0259liyin ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r v\u0259 insanlar hans\u0131 hallarda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r?<\/h3>\n<p>\u2013 \u018fn \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259r uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 ya t\u0259krarlanan h\u0259rar\u0259t, hals\u0131zl\u0131q, gec\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259l\u0259ri, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, i\u015ftahas\u0131zl\u0131q, ar\u0131qlama, \u0259z\u0259l\u0259, oynaq v\u0259 bel a\u011fr\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r insan \u00e7iy s\u00fcd v\u0259 ya ondan haz\u0131rlanan m\u0259hsullardan istifad\u0259 edib, x\u0259st\u0259 heyvanla t\u0259masda olub v\u0259 bundan sonra bel\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131bsa, m\u00fctl\u0259q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir. X\u00fcsusil\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t s\u0259b\u0259bi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmayan h\u0259rar\u0259t v\u0259 oynaq-bel a\u011fr\u0131lar\u0131 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>\u2013 Brusellyozun \u0259lam\u0259tl\u0259ri dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259rmi? D\u0259qiq diaqnoz nec\u0259 qoyulur?<\/h3>\n<p>\u2013 B\u0259li. Brusellyozun ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri qeyri-spesifik oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 qrip\u0259b\u0259nz\u0259r infeksiyalar, revmatoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 dig\u0259r infeksiyalarla qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r \u0259sas\u0131nda diaqnoz qoymaq d\u00fczg\u00fcn deyil. H\u0259kim x\u0259st\u0259nin \u015fikay\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, heyvanlarla t\u0259mas, \u00e7iy s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istifad\u0259si kimi epidemioloji m\u0259lumatlar\u0131 da qiym\u0259tl\u0259ndirir. Daha sonra laborator m\u00fcayin\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n seroloji testl\u0259r v\u0259 z\u0259ruri hallarda bakterioloji m\u00fcayin\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h3>\u2013 X\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 olunmad\u0131qda hans\u0131 f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?<\/h3>\n<p>\u2013 M\u00fcalic\u0259 gecikdikd\u0259 brusellyoz xroniki xarakter ala bil\u0259r. Oynaq v\u0259 s\u00fcm\u00fck sistemind\u0259 artrit, spondilit v\u0259 dig\u0259r probleml\u0259r yarana bil\u0259r. Daha a\u011f\u0131r hallarda \u00fcr\u0259k qapaqlar\u0131n\u0131n infeksiyas\u0131 \u2013 endokardit, qaraciy\u0259r v\u0259 dala\u011f\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259si, sinir sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmalar m\u00fc\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r. Xroniki hals\u0131zl\u0131q v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli a\u011fr\u0131lar da x\u0259st\u0259nin h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<h3>\u2013 Brusellyoz insanlardan insanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259rmi? C\u0259miyy\u0259td\u0259 bu x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 hans\u0131 yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r var?<\/h3>\n<p>\u2013 \u0130nsanlar aras\u0131nda yoluxma <strong>\u00e7ox nadir<\/strong> hallarda ba\u015f verir. \u018fsas epidemioloji risk x\u0259st\u0259 heyvan v\u0259 onun m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n brusellyoz diaqnozu qoyulmu\u015f \u015f\u0259xsin \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlardan t\u0259crid olunmas\u0131 kimi yana\u015fma \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>\u018fsas yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rd\u0259n biri x\u0259st\u0259liyin sad\u0259c\u0259 heyvan\u0131 \u0259ll\u0259 tutmaqla m\u00fctl\u0259q ke\u00e7\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259kdir. Risk t\u0259mas\u0131n xarakterind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Dig\u0259r yanl\u0131\u015f fikir is\u0259 \u201ck\u0259nd s\u00fcd\u00fc t\u0259bii oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn daha t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sidir. \u018fksin\u0259, s\u00fcd pasteriz\u0259 edilm\u0259yibs\u0259, Brucella il\u0259 yoluxma riski qala bil\u0259r.<\/p>\n<h3>\u2013 M\u00fcalic\u0259 prosesi n\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r hans\u0131 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r?<\/h3>\n<p>\u2013 Brusellyozun m\u00fcalic\u0259si h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 ad\u0259t\u0259n bir ne\u00e7\u0259 antibiotikin kombinasiyas\u0131ndan istifad\u0259 olunur. M\u00fcalic\u0259 kursu q\u0131sa olmur; m\u00fcasir klinik yana\u015fmalarda bir \u00e7ox hallarda \u0259n az\u0131 6 h\u0259ft\u0259lik antibiotik m\u00fcalic\u0259si t\u0259l\u0259b olunur. X\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 yaranm\u0131\u015f f\u0259sadlardan as\u0131l\u0131 olaraq m\u00fcalic\u0259 m\u00fcdd\u0259ti daha uzun ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fn vacib m\u0259qam d\u0259rmanlar\u0131n h\u0259kimin t\u0259yin etdiyi dozada v\u0259 m\u00fcdd\u0259td\u0259 q\u0259bul edilm\u0259sidir. X\u0259st\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc yax\u015f\u0131 hiss etdikd\u0259n sonra m\u00fcalic\u0259ni yar\u0131m\u00e7\u0131q dayand\u0131rmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>\u2013 X\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259hali, x\u00fcsusil\u0259 k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 ya\u015fayanlar hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259lidir?<\/h3>\n<p>\u2013 \u018fn vacib t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri s\u00fcd\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 diqq\u0259t etm\u0259kdir. Pasteriz\u0259 olunmam\u0131\u015f v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan \u00e7iy s\u00fcd\u00fcn istehlak\u0131ndan, h\u0259m\u00e7inin bel\u0259 s\u00fcdd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u0259hsullardan \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Heyvan saxlayan \u015f\u0259xsl\u0259r baytarl\u0131q n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7m\u0259li, heyvanlar\u0131n m\u00fcayin\u0259si v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259ri vaxt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. X\u0259st\u0259 v\u0259 ya x\u0259st\u0259likd\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nil\u0259n heyvanlarla t\u0259mas zaman\u0131 qoruyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259li, x\u00fcsusil\u0259 do\u011fu\u015f v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fck materiallar\u0131 il\u0259 ehtiyatl\u0131 davran\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>\u2013 Brusellyozdan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259n \u015f\u0259xs \u00f6zba\u015f\u0131na antibiotik q\u0259bul etm\u0259lidirmi?<\/h3>\n<p>\u2013 Xeyr. \u00d6zba\u015f\u0131na antibiotik q\u0259bul etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. Brusellyozun diaqnozu laborator m\u00fcayin\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259li v\u0259 m\u00fcalic\u0259 h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f antibiotik se\u00e7imi, d\u00fczg\u00fcn olmayan doza v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259nin yar\u0131m\u00e7\u0131q saxlan\u0131lmas\u0131 x\u0259st\u0259liyin xronikl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n yaranmas\u0131 riskini art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<h3>\u2013 X\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 gecikm\u0259 hans\u0131 riskl\u0259ri art\u0131r\u0131r?<\/h3>\n<p>\u2013 M\u00fcalic\u0259nin gecikm\u0259si infeksiyan\u0131n orqanizmd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t qalmas\u0131na v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif orqanlar\u0131n proses\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarada bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 dayaq-h\u0259r\u0259k\u0259t sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmalar uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fcalic\u0259 v\u0259 reabilitasiya t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259rar\u0259t, gec\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259l\u0259ri v\u0259 s\u0259b\u0259bi bilinm\u0259y\u0259n oynaq-bel a\u011fr\u0131lar\u0131 olan, eyni zamanda heyvan v\u0259 ya \u00e7iy s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259mas tarix\u00e7\u0259si bulunan \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259ti gecikdirm\u0259m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<h3>\u2013 Hamil\u0259 qad\u0131nlar, u\u015faqlar v\u0259 ya\u015fl\u0131lar brusellyoz bax\u0131m\u0131ndan daha riskli qruplar hesab olunurmu?<\/h3>\n<p>\u2013 Brusellyoz b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131nda rast g\u0259lin\u0259 bil\u0259r. Lakin hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 olduqda m\u00fctl\u0259q h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti t\u0259l\u0259b olunur, \u00e7\u00fcnki antibiotik se\u00e7imi hamil\u0259lik v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>U\u015faqlarda v\u0259 ya\u015fl\u0131larda da m\u00fcalic\u0259 f\u0259rdi yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir. X\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlara v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlara \u00f6zba\u015f\u0131na antibiotik verm\u0259k olmaz.<\/p>\n<h3>\u2013 \u018fhali brusellyozla ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259li hal v\u0259 ya riskli m\u0259hsul bar\u0259d\u0259 hara m\u0259lumat ver\u0259 bil\u0259r?<\/h3>\n<p>\u2013 \u0130nsan \u00f6z\u00fcnd\u0259 x\u0259st\u0259lik \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259 h\u0259kimin\u0259 v\u0259 ya infeksionist\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir. Heyvanlarda x\u0259st\u0259lik \u015f\u00fcbh\u0259si olduqda is\u0259 baytarl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u0259lumat verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Qida m\u0259hsulunun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r yarand\u0131qda is\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259m insan, h\u0259m d\u0259 heyvan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 vacibdir.<\/p>\n<h3>\u2013 Brusellyozdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib \u00fc\u00e7 t\u00f6vsiy\u0259niz n\u0259 olard\u0131?<\/h3>\n<p>\u2013 M\u0259n \u0259haliy\u0259 \u00fc\u00e7 \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259 ver\u0259rdim:<\/p>\n<p><strong>Birincisi \u2013<\/strong> pasteriz\u0259 edilm\u0259mi\u015f, m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259lum olmayan \u00e7iy s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi \u2013<\/strong> x\u0259st\u0259 v\u0259 ya x\u0259st\u0259likd\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nil\u0259n heyvanlarla t\u0259mas zaman\u0131 qoruyucu t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k v\u0259 heyvanlar\u0131 m\u00fct\u0259madi baytarl\u0131q n\u0259zar\u0259tind\u0259 saxlamaq.<\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc \u2013<\/strong> uzunm\u00fcdd\u0259tli h\u0259rar\u0259t, gec\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259si, hals\u0131zl\u0131q, oynaq v\u0259 bel a\u011fr\u0131lar\u0131 kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r olduqda, x\u00fcsusil\u0259 heyvan v\u0259 ya \u00e7iy s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259mas varsa, vaxt\u0131nda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k.<\/p>\n<h3>\u2013 V\u0259t\u0259nda\u015flara son olaraq hans\u0131 mesaj\u0131 verm\u0259k ist\u0259rdiniz: brusellyozdan qorxmaq, yoxsa d\u00fczg\u00fcn qorunmaq?<\/h3>\n<p>\u2013 Brusellyozdan panikaya d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131m deyil. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 x\u0259st\u0259liyin riskl\u0259rini bilm\u0259k v\u0259 profilaktik qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>T\u0259hl\u00fck\u0259siz qida se\u00e7imi, s\u00fcd\u00fcn pasteriz\u0259 olunmas\u0131, heyvanlarla t\u0259mas zaman\u0131 gigiyena v\u0259 baytarl\u0131q n\u0259zar\u0259ti x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunman\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ridir. \u018flam\u0259tl\u0259r yarand\u0131qda is\u0259 vaxt\u0131nda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Brusellyozdan qorxmaq yox, onun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 x\u0259st\u0259liyi vaxt\u0131nda a\u015fkar etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda brusellyozla ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunma v\u0259 vaxt\u0131nda diaqnostikan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir Brusellyoz \u2013 xalq aras\u0131nda \u201cMalta q\u0131zd\u0131rmas\u0131\u201d kimi tan\u0131nan, \u0259sas\u0259n heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259n bakterial infeksion x\u0259st\u0259likdir. X\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda a\u015fkar edil\u0259r\u0259k d\u00fczg\u00fcn m\u00fcalic\u0259 olunmad\u0131qda uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 xroniki f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2025-ci il \u00fczr\u0259 m\u0259lumat\u0131nda qeyd olunur ki, 2024-c\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9332,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9330"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9330\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}