{"id":9064,"date":"2026-09-07T13:34:24","date_gmt":"2026-09-07T09:34:24","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9064"},"modified":"2026-09-07T13:34:24","modified_gmt":"2026-09-07T09:34:24","slug":"ming%c9%99cevir-v%c9%99-bolg%c9%99-sakinl%c9%99rin%c9%99-h%c9%99kimd%c9%99n-x%c9%99b%c9%99rdarliq-x%c9%99st%c9%99lik-ozunu-gost%c9%99r%c9%99n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-gozl%c9%99m%c9%99yin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=9064","title":{"rendered":"Ming\u0259\u00e7evir v\u0259 b\u00f6lg\u0259 sakinl\u0259rin\u0259 h\u0259kimd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: X\u0259st\u0259lik \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6zl\u0259m\u0259yin!"},"content":{"rendered":"<p>40 il\u0259 yax\u0131n tibbi t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik h\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova: \u201cB\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmir, insan is\u0259 x\u0259st\u0259 oldu\u011funu bilm\u0259d\u0259n ya\u015faya bil\u0259r\u201d<\/p>\n<p>\u0130nsan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rd\u0259n biri x\u0259st\u0259liyin m\u00fctl\u0259q \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259li oldu\u011funa inanmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9066\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG-20260907-WA0034-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p>\u201c\u00d6z\u00fcm\u00fc yax\u015f\u0131 hiss edir\u0259ms\u0259, dem\u0259li x\u0259st\u0259liyim yoxdur\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si bir \u00e7ox hallarda do\u011fru olmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 b\u0259zi infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 dig\u0259r xroniki prosesl\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t z\u0259if \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259 ya \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq simptom olmadan davam ed\u0259 bil\u0259r. \u0130nsan g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131 davam etdirir, i\u015f\u0259 gedir, ail\u0259si il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olur, lakin orqanizmind\u0259 ged\u0259n prosesd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz qala bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 tibbd\u0259 erk\u0259n diaqnostikan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti getdikc\u0259 daha \u00e7ox vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Ming\u0259\u00e7evir v\u0259 \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin diaqnostikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si sah\u0259sind\u0259 uzun ill\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, t\u0259xmin\u0259n 40 illik z\u0259ngin pe\u015f\u0259kar t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik h\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova il\u0259 bu m\u00f6vzuda geni\u015f s\u00f6hb\u0259t apard\u0131q.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9068\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/9d686840-c4c9-11ee-ae69-f5cf9716402c.jpg-300x169.webp\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" \/><\/p>\n<p>Ming\u0259\u00e7evir \u015e\u0259h\u0259r M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131nda infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 onlar\u0131n erk\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fct\u0259x\u0259ssis x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u00fch\u00fcm \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 x\u0259st\u0259lik \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6zl\u0259y\u0259r\u0259k risk\u0259 atmay\u0131n.\u201d<\/p>\n<p>\u201cH\u0259kim\u0259 yaln\u0131z x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nd\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma deyil\u201d<\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259rin ill\u0259rdir c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259sas mesajlardan biri profilaktik m\u00fcayin\u0259l\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>\u0130nsan yaln\u0131z y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259ti, g\u00fccl\u00fc a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 ya ciddi narahatl\u0131\u011f\u0131 olduqda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>B\u0259zi hallarda x\u0259st\u0259lik art\u0131q ir\u0259lil\u0259dikd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9065\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG-20260907-WA0033-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan\u0131n ya\u015f\u0131na, \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tin\u0259, risk faktorlar\u0131na, ke\u00e7irdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 v\u0259 ail\u0259 tarix\u00e7\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259kiml\u0259 profilaktik m\u00fcayin\u0259l\u0259rin tezliyini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259si vacibdir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 risk qrupunda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u00fcayin\u0259l\u0259ri t\u0259xir\u0259 salmamas\u0131 \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>\u201cGizli x\u0259st\u0259lik\u201d ifad\u0259si n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 \u201clal x\u0259st\u0259likl\u0259r\u201d d\u0259 deyilir.<\/p>\n<p>Burada s\u00f6hb\u0259t x\u0259st\u0259liyin \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u00f6vcud olmamas\u0131ndan deyil, onun uzun m\u00fcdd\u0259t n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq simptom yaratmamas\u0131ndan gedir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259zi viruslu hepatitl\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t ciddi \u015fikay\u0259t yaratmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u00f6z\u00fcn\u00fc sa\u011flam hesab edir, lakin laborator m\u00fcayin\u0259 zaman\u0131 infeksiya a\u015fkarlana bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, hepatit B v\u0259 C d\u00fcnya \u00fczr\u0259 viruslu hepatitl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcml\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 erk\u0259n diaqnostika il\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9069\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/images-2026-09-07T131746.524-300x169.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" \/><\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n risk faktoru olan \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259kiml\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259li v\u0259 laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 m\u00fcvafiq laborator m\u00fcayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259dir?<\/p>\n<p>\u0130nfeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r yaln\u0131z bir \u00f6lk\u0259nin deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n s\u0259hiyy\u0259 sisteml\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 r\u0259smi statistika da m\u00fcxt\u0259lif infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u0259hali aras\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131nda v\u0259r\u0259m, viruslu hepatitl\u0259r, ba\u011f\u0131rsaq infeksiyalar\u0131, su\u00e7i\u00e7\u0259yi v\u0259 dig\u0259r yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin s\u0259hiyy\u0259 statistikalar\u0131nda v\u0259r\u0259m \u00fczr\u0259 d\u0259 ayr\u0131ca g\u00f6st\u0259ricil\u0259r yer al\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, h\u0259min il \u00f6lk\u0259d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 aktiv v\u0259r\u0259m diaqnozu qoyulan x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 2 617 n\u0259f\u0259r olub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9067\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/IMG-20260907-WA0035-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p>Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 erk\u0259n a\u015fkarlanma v\u0259 profilaktika m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Ming\u0259\u00e7evir \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 \u2014 vaxt\u0131nda m\u00fcraci\u0259tdir<\/p>\n<p>Ming\u0259\u00e7evir regionun m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 burada ya\u015fayan insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin \u00fcmumi h\u0259yat keyfiyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rd\u0259 v\u0259 \u0259traf rayonlarda insanlar m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qruplar\u0131na, f\u0259rqli h\u0259yat v\u0259 \u0259m\u0259k \u015f\u0259raitin\u0259 malikdirl\u0259r.<\/p>\n<p>U\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r, immun sistemi z\u0259if olan insanlar v\u0259 dig\u0259r risk qruplar\u0131 infeksiyalara qar\u015f\u0131 daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 o dem\u0259k deyil ki, yaln\u0131z risk qrupunda olan insanlar m\u00fcayin\u0259 olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fksin\u0259, h\u0259r bir insan \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9070\" src=\"https:\/\/idealxeber.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/images-2026-09-07T131800.556-300x180.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"180\" \/><\/p>\n<p>\u201c\u00d6zba\u015f\u0131na antibiotik q\u0259bul etm\u0259yin!\u201d<\/p>\n<p>H\u0259kim-infeksionistl\u0259rin x\u00fcsusil\u0259 narahat oldu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri insanlar\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131na d\u0259rman q\u0259bul etm\u0259sidir.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n insan\u0131n temperaturu qalx\u0131r, \u00f6sk\u00fcr\u0259yi ba\u015flay\u0131r v\u0259 d\u0259rhal antibiotik q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Bu yana\u015fma d\u00fczg\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn infeksiyalar bakterial deyil.<\/p>\n<p>Virus m\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259 antibiotikl\u0259rin \u00f6zba\u015f\u0131na q\u0259bulu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, antibiotikl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 olunmamas\u0131 antimikrob m\u00fcqavim\u0259tinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 bunu qlobal s\u0259hiyy\u0259nin \u0259n ciddi probleml\u0259rind\u0259n biri hesab edir.<\/p>\n<p>D\u0259rman\u0131 x\u0259st\u0259 deyil, h\u0259kim se\u00e7m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Uzunm\u00fcdd\u0259tli \u00f6sk\u00fcr\u0259y\u0259 laqeyd yana\u015fmay\u0131n<\/p>\n<p>\u0130nfeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 b\u0259zi simptomlara x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259n \u00f6sk\u00fcr\u0259k, s\u0259b\u0259bi bilinm\u0259y\u0259n h\u0259rar\u0259t, gec\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259l\u0259ri, s\u0259b\u0259bsiz \u00e7\u0259ki itkisi, uzunm\u00fcdd\u0259tli hals\u0131zl\u0131q, t\u0259krarlanan ishal, qusma, d\u0259rid\u0259 s\u0259pgil\u0259r, limfa d\u00fcy\u00fcnl\u0259rinin b\u00f6y\u00fcm\u0259si v\u0259 dig\u0259r davaml\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259r olduqda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bu simptomlar\u0131n h\u0259r biri m\u00fctl\u0259q ciddi infeksion x\u0259st\u0259lik dem\u0259k deyil.<\/p>\n<p>Lakin s\u0259b\u0259binin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si vacibdir.<\/p>\n<p>\u018flam\u0259ti m\u00fcalic\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u0259vv\u0259l onun s\u0259b\u0259bini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>U\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t<\/p>\n<p>U\u015faqlar infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha h\u0259ssas qruplardan biridir.<\/p>\n<p>Valideynl\u0259r u\u015faqlarda y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t, s\u0259pgi, davaml\u0131 \u00f6sk\u00fcr\u0259k, qusma, ishal, hals\u0131zl\u0131q v\u0259 davran\u0131\u015fda k\u0259skin d\u0259yi\u015fiklik m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikd\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131na m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flamamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 u\u015fa\u011fa antibiotik v\u0259 dig\u0259r ciddi t\u0259sir\u0259 malik preparatlar\u0131n h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti olmadan verilm\u0259si d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Peyv\u0259ndl\u0259rin vaxt\u0131nda apar\u0131lmas\u0131 da yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\u201cPeyv\u0259ndl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan h\u0259r m\u0259lumata inanmay\u0131n\u201d<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin internetd\u0259 yay\u0131lan h\u0259r m\u0259lumat tibbi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Peyv\u0259ndl\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rarlar r\u0259smi s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti \u0259sas\u0131nda verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u00dcST bildirir ki, immunizasiya h\u0259r il milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas edir v\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r \u00e7oxsayl\u0131 ciddi infeksiyalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Gigiyena qaydalar\u0131 sad\u0259dir, amma \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr<\/p>\n<p>\u0130nfeksiyalardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman m\u00fcr\u0259kk\u0259b t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>\u018fll\u0259rin sabunla yuyulmas\u0131, qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259siz i\u00e7m\u0259li sudan istifad\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin havaland\u0131r\u0131lmas\u0131, x\u0259st\u0259 insanlarla t\u0259mas zaman\u0131 ehtiyatl\u0131 olmaq v\u0259 \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259k infeksiyalar\u0131n yay\u0131lma riskini azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Sad\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n bu qaydalar \u0259slind\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cAlt\u0131 ayda, ild\u0259 bir d\u0259f\u0259&#8230;\u201d \u2014 amma bunu h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn eyni qayda kimi q\u0259bul etm\u0259k olmaz<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259td\u0259 \u201c\u0259n az\u0131 alt\u0131 ayda v\u0259 ya ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d fikri geni\u015f yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Lakin tibbi bax\u0131mdan m\u00fcayin\u0259l\u0259rin tezliyi h\u0259r bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn eyni deyil.<\/p>\n<p>Ya\u015f, cins, risk faktorlar\u0131, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r, ail\u0259 tarix\u00e7\u0259si v\u0259 dig\u0259r x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 \u0259n do\u011fru yana\u015fma insan\u0131n \u00f6z h\u0259kimi il\u0259 profilaktik m\u00fcayin\u0259l\u0259rin f\u0259rdi plan\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 m\u00fcayin\u0259d\u0259n \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yay\u0131nmamaqd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259kimd\u0259n Ming\u0259\u00e7evir sakinl\u0259rin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f<\/p>\n<p>\u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimovan\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 mesaj\u0131n\u0131 bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 ifad\u0259 ets\u0259k:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 \u015fikay\u0259tin yaranmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259yin, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 qoruma\u011fa \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131n.\u201d<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r sizi narahat ed\u0259n davaml\u0131 simptom varsa, h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r risk qrupundas\u0131n\u0131zsa, m\u00fcayin\u0259l\u0259ri t\u0259xir\u0259 salmay\u0131n.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r yoluxucu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nirsinizs\u0259, \u00f6zba\u015f\u0131na m\u00fcalic\u0259 aparmay\u0131n.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r antibiotik q\u0259bul etm\u0259k fikriniz varsa, \u0259vv\u0259lc\u0259 h\u0259kiml\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fin.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n\u0131z x\u0259st\u0259l\u0259nibs\u0259, x\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t v\u0259 \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259tin pisl\u0259\u015fm\u0259si zaman\u0131 tibbi yard\u0131m al\u0131n.<\/p>\n<p>Unutmayaq:<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyi gec a\u015fkar etm\u0259k m\u00fcalic\u0259ni \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Erk\u0259n diaqnostika is\u0259 vaxt\u0131nda m\u00fcdaxil\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 onun \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259tidir.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n bir analiz, bir h\u0259kim m\u00fcayin\u0259si v\u0259 vaxt\u0131nda verilmi\u015f q\u0259rar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha ciddi problemin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sabaha saxlamayaq.<\/p>\n<p>Vaxt\u0131nda m\u00fcayin\u0259 olunun. Vaxt\u0131nda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin. \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131 qoruyun.<\/p>\n<p>Sa\u011flaml\u0131q x\u0259st\u0259lik ba\u015flayandan sonra deyil, x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259vv\u0259l qorunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Esmira Hiday\u0259tova, Ming\u0259\u00e7evir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>40 il\u0259 yax\u0131n tibbi t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik h\u0259kim-infeksionist \u015e\u0259f\u0259q K\u0259rimova: \u201cB\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmir, insan is\u0259 x\u0259st\u0259 oldu\u011funu bilm\u0259d\u0259n ya\u015faya bil\u0259r\u201d \u0130nsan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rd\u0259n biri x\u0259st\u0259liyin m\u00fctl\u0259q \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259li oldu\u011funa inanmaqd\u0131r. \u201c\u00d6z\u00fcm\u00fc yax\u015f\u0131 hiss edir\u0259ms\u0259, dem\u0259li x\u0259st\u0259liyim yoxdur\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si bir \u00e7ox hallarda do\u011fru olmaya bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 b\u0259zi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9071,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9064"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9064\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}