{"id":8834,"date":"2026-09-02T22:34:40","date_gmt":"2026-09-02T18:34:40","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=8834"},"modified":"2026-09-02T22:34:40","modified_gmt":"2026-09-02T18:34:40","slug":"moskva-tehrana-m%c9%99fxi-raket-texnologiyasi-oturub-abs-g%c9%99mil%c9%99rin%c9%99-qarsi-yeni-t%c9%99hluk%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=8834","title":{"rendered":"Moskva Tehrana m\u0259fxi raket texnologiyas\u0131 \u00f6t\u00fcr\u00fcb:\u00a0AB\u015e g\u0259mil\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 yeni t\u0259hl\u00fck\u0259"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\">Rusiya \u0130rana yeni n\u0259sil s\u0259sd\u0259n iti (hipersonik) kruiz raketl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131nda gizli d\u0259st\u0259k verir.<\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>\u201cFinancial Times\u201d (FT) n\u0259\u015frinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, rus m\u00fch\u0259ndisl\u0259ri s\u0259sd\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tli u\u00e7a bil\u0259n bu silahlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi m\u00fch\u0259rrikl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. Ekspertl\u0259r bildirirl\u0259r ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n texnologiya Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n AB\u015e t\u0259yyar\u0259da\u015f\u0131yan g\u0259mil\u0259ri v\u0259 dig\u0259r h\u0259rbi d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdid\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259\u015frin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na \u0259sas\u0259n, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda &#8220;C430L&#8221; kod adl\u0131 m\u0259xfi layih\u0259y\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 start verilib. Proqram\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 qismind\u0259 Rusiyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t silah ixracat\u00e7\u0131s\u0131 &#8220;Rosoboronexport&#8221; v\u0259 &#8220;Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma&#8221; (&#8220;Mashinostroyeniye&#8221;) m\u00fc\u0259ssis\u0259si \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Layih\u0259y\u0259 Rusiyan\u0131n raket sah\u0259sind\u0259ki \u0259n t\u0259cr\u00fcb\u0259li alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri c\u0259lb olunub.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda \u0130ran M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi il\u0259 r\u0259smi m\u00fcqavil\u0259 imzalanmazdan \u0259vv\u0259l rusiyal\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Tehrana s\u0259f\u0259rl\u0259r edibl\u0259r. Onlar\u0131n aras\u0131nda d\u0259niz bazal\u0131 raket sisteml\u0259rinin ba\u015f konstruktoru Aleksandr Derqa\u00e7ev v\u0259 s\u0259sd\u0259n iti ramjet (d\u00fczax\u0131nl\u0131 reaktiv) m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis Aleksandr \u00c7ebakov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f simalar yer al\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130ran \u00fc\u00e7\u00fcn bu texnologiyan\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. S\u0259sd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259t v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 u\u00e7u\u015f imkan\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin hava v\u0259 raketd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259rinin h\u0259d\u0259fi vaxt\u0131nda a\u015fkarlay\u0131b z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259sini dem\u0259k olar ki, qeyri-m\u00fcmk\u00fcn edir. Bu is\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zind\u0259 m\u00f6vqel\u0259n\u0259n AB\u015e v\u0259 onun m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin h\u0259rbi g\u0259mil\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa risk yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u0130ran \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259qiq z\u0259rb\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik reaktiv m\u00fch\u0259rrikini s\u0131naqdan ke\u00e7irs\u0259 d\u0259, Rusiya il\u0259 birg\u0259 haz\u0131rlanan s\u0259sd\u0259n iti raketl\u0259rin art\u0131q silahlanmaya q\u0259bul edildiyin\u0259 dair h\u0259l\u0259lik r\u0259smi s\u00fcbut yoxdur.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, regionda alovlanan h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u0259xfi proqram dayand\u0131r\u0131lmay\u0131b. &#8220;Rosoboronexport&#8221; \u015firk\u0259ti layih\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 r\u0259smi m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k texniki detallar\u0131 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b. Lakin proqram\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sinin tam olaraq icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b-ba\u015flan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 h\u0259l\u0259lik m\u0259lum deyil.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya \u0130rana yeni n\u0259sil s\u0259sd\u0259n iti (hipersonik) kruiz raketl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131nda gizli d\u0259st\u0259k verir. \u201cFinancial Times\u201d (FT) n\u0259\u015frinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, rus m\u00fch\u0259ndisl\u0259ri s\u0259sd\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tli u\u00e7a bil\u0259n bu silahlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi m\u00fch\u0259rrikl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. Ekspertl\u0259r bildirirl\u0259r ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n texnologiya Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n AB\u015e t\u0259yyar\u0259da\u015f\u0131yan g\u0259mil\u0259ri v\u0259 dig\u0259r h\u0259rbi d\u0259niz q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdid\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8837,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-8834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8834"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8834\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}