{"id":8822,"date":"2026-09-02T22:30:49","date_gmt":"2026-09-02T18:30:49","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=8822"},"modified":"2026-09-02T22:30:49","modified_gmt":"2026-09-02T18:30:49","slug":"prezidentin-mesaji-bmt-niy%c9%99-30-il-susdu-d%c9%99yism%c9%99lidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=8822","title":{"rendered":"Prezidentin mesaj\u0131:\u00a0\u201cBMT niy\u0259 30 il susdu? D\u0259yi\u015fm\u0259lidir!\u201d"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\">\u201cBi\u015fkekd\u0259 \u201c\u015e\u018fT plyus\u201d format\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc xarici siyas\u0259t kursunun mahiyy\u0259tini v\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnya nizam\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 m\u00f6vqel\u0259ndirdiyini ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoydu. Prezidentin \u0259sas mesaj\u0131 ondan ibar\u0259t idi ki, qlobal v\u0259 regional qar\u015f\u0131durmalar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdiyi, beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin ciddi s\u0131naqlarla \u00fczl\u0259\u015fdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00f6hranlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 riskl\u0259r\u0259 sad\u0259c\u0259 reaksiya vermir, onlar\u0131 yeni imkanlara \u00e7evir\u0259r\u0259k s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ model formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan\u0131n son ill\u0259rd\u0259 ke\u00e7diyi yol t\u0259kc\u0259 C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, daha geni\u015f Avrasiya m\u0259kan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259dir\u201d.<\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>Bunu a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda sabiq deputat \u0130ltizam Yusifov deyib.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/olke.az\/file\/articles\/2026\/07\/31\/1785504424_9_1784187318.png\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonas\u0131ndan s\u00fclh m\u0259kan\u0131na<\/strong><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, uzun ill\u0259r C\u0259nubi Qafqaz m\u00fcnaqi\u015f\u0259, qar\u015f\u0131durma v\u0259 geosiyasi r\u0259qab\u0259t m\u0259kan\u0131 kimi t\u0259qdim olunurdu.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259si regionun inki\u015faf imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r, n\u0259qliyyat v\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri bloklay\u0131r, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin r\u0259qab\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 z\u0259min yarad\u0131rd\u0131. Lakin Az\u0259rbaycan \u00f6z suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etdikd\u0259n sonra regionun siyasi g\u00fcnd\u0259liyini tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirdi. Prezidentin d\u0259 qeyd etdiyi kimi, bir ild\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda s\u00fclh sazi\u015finin m\u0259tninin paraflanmas\u0131 30 ild\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n qar\u015f\u0131durman\u0131n arxada qalmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan tarixi d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu\u201d, &#8211; o vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130.Yusifov hesab edir ki, bu g\u00fcn art\u0131q yeni geosiyasi reall\u0131q formala\u015f\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cC\u0259nubi Qafqaz \u00a0art\u0131q m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin idar\u0259 olundu\u011fu m\u0259kan deyil, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n quruldu\u011fu m\u0259kana \u00e7evrilir. Burada Az\u0259rbaycan\u0131n \u00a0dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tin \u0259sas f\u0259rqi ondan ibar\u0259tdir ki, Bak\u0131 h\u0259rbi q\u0259l\u0259b\u0259ni son m\u0259qs\u0259d kimi deyil, s\u00fclh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn yeni ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Bi\u015fkekd\u0259n verdiyi \u0259n m\u00fch\u00fcm mesajlardan birincisi bu idi\u201d.<\/p>\n<p><strong>BMT-y\u0259 \u00fcnvanlanan mesaj: beyn\u0259lxalq sistem reall\u0131\u011fa uy\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Sabiq deputat \u0259lav\u0259 edib ki, Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 BMT-nin m\u00fcasir b\u00f6hranlar\u0131n h\u0259llind\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi ciddi probleml\u0259r, onun h\u0259ll etm\u0259k iqtidar\u0131nda olmamas\u0131 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 t\u0259\u015fkilatda ciddi islahatlar\u0131n apar\u0131laraq yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun f\u0259aliyy\u0259tini qurmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259si bu bax\u0131mdan olduqca simvolikdir. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul etdiyi d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 uzun ill\u0259r ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qald\u0131. Q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259sirli v\u0259 i\u015fl\u0259k mexanizm yarad\u0131lmad\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z g\u00fcc\u00fc, siyasi irad\u0259si v\u0259 imkanlar\u0131 hesab\u0131na \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdi.<br \/>\nBu, \u0259slind\u0259 beyn\u0259lxalq sistem \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi sual yarad\u0131r: \u0259g\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259si onillikl\u0259r boyu icra olunmursa, h\u0259min q\u0259rar\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi \u00e7\u0259kisini t\u0259min ed\u0259n mexanizm haradad\u0131r?<\/p>\n<p>Bi\u015fkekd\u0259n s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n mesaj t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7mi\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyildi. Bu, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 beyn\u0259lxalq idar\u0259etm\u0259 sisteminin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f idi. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259rarlar\u0131n\u0131n vaxt\u0131nda v\u0259 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 icras\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n yeni mexanizml\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 art\u0131q beyn\u0259lxalq sistemin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi burada konstruktiv xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Bak\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di BMT-ni z\u0259ifl\u0259tm\u0259k\u00a0deyil, \u0259ksin\u0259, t\u0259\u015fkilat\u0131n n\u00fcfuzunun v\u0259 effektivliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bi\u015fkek mesaj\u0131n\u0131n strateji m\u0259nas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130.Yusifov qeyd edib ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Bi\u015fkekd\u0259n verdiyi mesaj\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259 bir \u0259sas fikir dayan\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya b\u00f6hranlar i\u00e7\u0259risind\u0259 yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q modell\u0259rin\u0259 ehtiyac duyur v\u0259 Az\u0259rbaycan bu modelin praktik n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n birini yarad\u0131r. Az\u0259rbaycan 30 illik m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni arxada qoyaraq s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyi formala\u015fd\u0131r\u0131r. Regional n\u0259qliyyat v\u0259 enerji layih\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r. Ke\u00e7mi\u015f r\u0259qibl\u0259rl\u0259 bel\u0259 iqtisadi v\u0259 kommunikasiya \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. Eyni zamanda beyn\u0259lxalq sistemd\u0259ki probleml\u0259ri a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k islahat \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 edir.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan Bi\u015fkek \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 t\u0259kc\u0259 bir beyn\u0259lxalq t\u0259dbird\u0259 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n nitq deyil. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k geosiyasi rolunun konseptual t\u0259qdimat\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan art\u0131q yaln\u0131z C\u0259nubi Qafqazda s\u00fclh\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan d\u00f6vl\u0259t deyil. Bak\u0131 daha geni\u015f co\u011frafiyada t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, enerji, n\u0259qliyyat, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli diplomatiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n m\u00fch\u00fcm siyasi aktora \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>Bi\u015fkekd\u0259n veril\u0259n \u0259sas mesaj da m\u0259hz budur: Az\u0259rbaycan d\u00fcnyadak\u0131 b\u00f6hranlar\u0131n tama\u015fa\u00e7\u0131s\u0131 deyil. Az\u0259rbaycan yeni reall\u0131qlar\u0131n formala\u015fmas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n, qar\u015f\u0131durman\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa, m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni is\u0259 s\u00fclh v\u0259 inki\u015faf imkan\u0131na \u00e7evirm\u0259yi bacaran d\u00f6vl\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBi\u015fkekd\u0259 \u201c\u015e\u018fT plyus\u201d format\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc xarici siyas\u0259t kursunun mahiyy\u0259tini v\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnya nizam\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 m\u00f6vqel\u0259ndirdiyini ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoydu. Prezidentin \u0259sas mesaj\u0131 ondan ibar\u0259t idi ki, qlobal v\u0259 regional qar\u015f\u0131durmalar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdiyi, beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin ciddi s\u0131naqlarla \u00fczl\u0259\u015fdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00f6hranlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 riskl\u0259r\u0259 sad\u0259c\u0259 reaksiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8825,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-8822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8822"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}