{"id":6307,"date":"2026-06-22T12:34:33","date_gmt":"2026-06-22T08:34:33","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=6307"},"modified":"2026-06-22T12:34:33","modified_gmt":"2026-06-22T08:34:33","slug":"futbol-yoxsa-biznes-dunya-cempionatinda-reklam-qalmaqali-boyuyur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=6307","title":{"rendered":"Futbol, yoxsa biznes? &#8211; D\u00fcnya \u00e7empionat\u0131nda reklam qalmaqal\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>Bir vaxtlar futbol sad\u0259c\u0259 idman n\u00f6v\u00fc idi. \u0130nsanlar m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259ki bo\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 topun arxas\u0131nca qa\u00e7\u0131r, klublar is\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 b\u00f6lg\u0259nin simvolu hesab olunurdu. Bu g\u00fcn futbol d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Milyardlarla avro d\u00f6vriyy\u0259si olan transferl\u0259r, sponsor m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri, yay\u0131m haqlar\u0131, dayanmadan bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259n yeni-yeni marketinq layih\u0259l\u0259ri oyunun iqtisadi t\u0259r\u0259fini he\u00e7 vaxt olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131b. B\u0259li, futbolun son ill\u0259rd\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 kommersiyala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etm\u0259k \u00e7\u0259tindir<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>Su, yoxsa reklam fasil\u0259si?<\/p>\n<p>Haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn futbolsev\u0259rl\u0259rin diqq\u0259ti AB\u015e, Meksika v\u0259 Kanadada ke\u00e7iril\u0259n d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259nin ev sahibliyi etdiyi mundial tarixd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 kimi yadda qal\u0131r. 48 komandan\u0131n m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 turnird\u0259 meydanda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, FIFA-n\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlardan biri d\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bu mundial \u0259vv\u0259lkil\u0259rd\u0259n bir s\u0131ra yenilikl\u0259ri il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Onlardan biri oyunlarda m\u0259cburi su fasil\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiq edilm\u0259sidir. \u0130sti hava \u015f\u0259raiti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq FIFA h\u0259r hiss\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 olmaqla futbol\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rinl\u0259m\u0259 fasil\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bu fasil\u0259l\u0259r 22-ci v\u0259 67-ci d\u0259qiq\u0259l\u0259rd\u0259 verilir v\u0259 3 d\u0259qiq\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>\u0130lk bax\u0131\u015fdan bu q\u0259rar futbol\u00e7ular\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n d\u00fczg\u00fcn add\u0131m kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, b\u0259zi oyunlar y\u00fcks\u0259k temperatur \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7irilir. Ancaq bu v\u0259ziyy\u0259t b\u00fct\u00fcn qar\u015f\u0131la\u015fmalara aid deyil. \u00dcst\u0259lik, m\u0259lum olub ki, televiziya yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131 h\u0259min fasil\u0259l\u0259r zaman\u0131 reklamlara yer ay\u0131r\u0131rlar. M\u0259hz bu m\u0259qam bir \u00e7ox azarke\u015fd\u0259 suallar yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, q\u0259rar\u0131n arxas\u0131nda t\u0259kc\u0259 futbol\u00e7ular\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 deyil, kommersiya maraqlar\u0131 da dayan\u0131r. Bu is\u0259 futbolun getdikc\u0259 daha \u00e7ox biznes qaydalar\u0131 il\u0259 idar\u0259 olundu\u011fu bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259ri yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir.<\/p>\n<p>Oyunun ruhu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259<\/p>\n<p>Futbol m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, m\u0259\u015fq\u00e7il\u0259r, ke\u00e7mi\u015f futbol\u00e7ular v\u0259 h\u0259tta haz\u0131rda karyeras\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n oyun\u00e7ular da bu q\u0259rara etiraz edibl\u0259r. \u00dcmumi fikir ondan ibar\u0259tdir ki, bel\u0259 m\u0259cburi fasil\u0259l\u0259r oyunun gedi\u015fin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir v\u0259 futbolun ax\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 pozur.<\/p>\n<p>&#8220;Liverpul&#8221;un ke\u00e7mi\u015f ba\u015f m\u0259\u015fq\u00e7isi Yurgen Klopp bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bildirib ki, bel\u0259 add\u0131mlar oyunun ruhu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir:<\/p>\n<p>&#8220;Futbol kondisionerli ofisl\u0259rd\u0259 oturan r\u0259hb\u0259rl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. D\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 oyunu \u00e7ay kimi axmal\u0131d\u0131r. Bunun \u0259v\u0259zin\u0259, reklamlar\u0131n ke\u00e7\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ortada b\u0259ndl\u0259r tikirik. Bu, oyunun ruhu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u0259sas t\u0259dbir oyun idi, amma indi reklam tama\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn fon musiqisin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k riski da\u015f\u0131y\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>AB\u015e millisinin ba\u015f m\u0259\u015fq\u00e7isi Maurisio Po\u00e7ettino, Niderland y\u0131\u011fmas\u0131n\u0131n kapitan\u0131 Vircil van Dayk v\u0259 Bel\u00e7ika millisinin yar\u0131mm\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Yuri Tielemans kimi d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131n\u0131n aktiv i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 da bu qaydaya qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131blar. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, su fasil\u0259si yaln\u0131z h\u0259qiq\u0259t\u0259n z\u0259ruri olduqda, m\u0259s\u0259l\u0259n, hakim t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi hallarda verilm\u0259lidir. H\u0259r oyunda sabit qayda kimi t\u0259tbiq olunmas\u0131 is\u0259 m\u0259ntiqsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Eyni zamanda qeyd olunur ki, bu fasil\u0259l\u0259r oyunun ritmini pozur. X\u00fcsusil\u0259 h\u00fccumda \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazanan v\u0259 oyunun tempini \u0259l\u0259 alan komandalar \u00fc\u00e7\u00fcn bu dayanma m\u0259nfi t\u0259sir yarad\u0131r v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r \u015fey daha \u00e7ox pul \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n<p>Futbol\u00e7ular\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruyan bir \u00e7ox t\u0259\u015fkilatlar ill\u0259rdir artan oyun saylar\u0131na etiraz ets\u0259l\u0259r d\u0259, h\u0259l\u0259lik ciddi bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b. \u018fksin\u0259, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 h\u0259m turnirl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n oyunlar\u0131n say\u0131 artmaqdad\u0131r. 48 komandan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 da bu tendensiyan\u0131n \u0259n son v\u0259 \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. \u018fvv\u0259ll\u0259r 32 komanda il\u0259 t\u0259\u015fkil olunan mundial\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si daha \u00e7ox oyun, daha \u00e7ox sponsor, daha \u00e7ox yay\u0131m v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 daha \u00e7ox g\u0259lir dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Proses t\u0259kc\u0259 d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r.<\/p>\n<p>Son ill\u0259r Avropa futbolunda da ox\u015far m\u0259nz\u0259r\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. UEFA \u00c7empionlar Liqas\u0131 v\u0259 Avropa Liqas\u0131nda komanda say\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131b, yeni turnir kimi Konfrans Liqas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Eyni zamanda Avropa \u00e7empionat\u0131 daha geni\u015f i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131 il\u0259 ke\u00e7irilir. Bunlara \u0259lav\u0259 olaraq Mill\u0259tl\u0259r Liqas\u0131 kimi yeni yar\u0131\u015flar da t\u0259qvim\u0259 daxil edilib. FIFA is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yolda\u015fl\u0131q xarakterli turnirl\u0259r t\u0259\u015fkil edir. Klublararas\u0131 d\u00fcnya \u00e7empionat\u0131nda da i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130ndi futbol\u00e7ular \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha \u00e7ox oyun y\u00fck\u00fc il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dirl\u0259r. \u018fsas ziddiyy\u0259tli m\u0259qam da burada \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n oyunda fasil\u0259 yarad\u0131l\u0131r ki, oyun\u00e7ular su i\u00e7\u0259 bilsinl\u0259r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259r il oyunlar\u0131n say\u0131 daha da art\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan, v\u0259ziyy\u0259t bir n\u00f6v \u00f6z\u00fcn\u00fc inkar edir. Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, amma eyni zamanda h\u0259min sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox y\u00fckl\u0259y\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir futbolda kommersiya maraqlar\u0131 oyunun \u0259n x\u0131rda detallar\u0131na bel\u0259 t\u0259sir edir. Ke\u00e7irilm\u0259 saat\u0131ndan tutmu\u015f turnirl\u0259rin format\u0131na, qar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n say\u0131ndan yay\u0131mlanma qaydalar\u0131na q\u0259d\u0259r bir \u00e7ox q\u0259rar iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259lilik \u0259sas\u0131nda verilir. Bu is\u0259 futbolun mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fir v\u0259 romantik azarke\u015fl\u0259rin a\u015fkar etirazlar\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir vaxtlar futbol sad\u0259c\u0259 idman n\u00f6v\u00fc idi. \u0130nsanlar m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259ki bo\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 topun arxas\u0131nca qa\u00e7\u0131r, klublar is\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 b\u00f6lg\u0259nin simvolu hesab olunurdu. Bu g\u00fcn futbol d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259naye sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Milyardlarla avro d\u00f6vriyy\u0259si olan transferl\u0259r, sponsor m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri, yay\u0131m haqlar\u0131, dayanmadan bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259n yeni-yeni marketinq layih\u0259l\u0259ri oyunun iqtisadi t\u0259r\u0259fini he\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6310,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6307\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}