{"id":5396,"date":"2026-05-16T20:10:32","date_gmt":"2026-05-16T16:10:32","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=5396"},"modified":"2026-05-16T20:10:32","modified_gmt":"2026-05-16T16:10:32","slug":"yayda-bu-qidalar-usaqlar-ucun-risk-yarada-bil%c9%99r-pediatrdan-xeberdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=5396","title":{"rendered":"Yayda bu qidalar u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn risk yarada bil\u0259r \u2013 Pediatrdan X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>Havalar\u0131n istil\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n xarab olma riski d\u0259 art\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 immun sistemi h\u0259ssas oldu\u011fundan yay aylar\u0131nda u\u015faqlar aras\u0131nda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si hallar\u0131 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. A\u00e7\u0131q havada sat\u0131lan qidalar, d\u00fczg\u00fcn saxlan\u0131lmayan s\u00fcd m\u0259hsular\u0131, tez xarab olan yem\u0259kl\u0259r v\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 valideynl\u0259ri ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s u\u015faqlar\u0131 yayda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sind\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bizim.Media-ya dan\u0131\u015fan pediatr <strong>\u015e\u0259lal\u0259 Poluxova<\/strong>\u00a0bildirir ki, isti hava \u015f\u0259raitind\u0259 bakteriyalar s\u00fcr\u0259tl\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlarda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 daha \u00e7ox ba\u015f verir:<\/p>\n<p>\u201cYay aylar\u0131nda u\u015faqlar v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259r aras\u0131nda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bunun da s\u0259b\u0259bi havan\u0131n istil\u0259\u015fm\u0259si, \u00a0temperaturun qalxmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130sti m\u00fchitd\u0259 bakteriyalar daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Burada valideynl\u0259rin diqq\u0259t etm\u0259li oldu\u011fu bir ne\u00e7\u0259 m\u0259qam var. Yay \u00fc\u00e7\u00fcn mayonezli salatlar, \u015firniyyatlar, \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 ( x\u00fcsus\u0259n yax\u015f\u0131 bi\u015fm\u0259mi\u015f), bal\u0131q v\u0259 dig\u0259r d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131, a\u00e7\u0131q havada sat\u0131lan, g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131na m\u0259ruz qalan, uzunm\u00fcdd\u0259tli otaq temperaturunda qalan qidalar t\u0259hl\u00fck\u0259li say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Valideynl\u0259r marketd\u0259n ald\u0131qlar\u0131 bal\u0131q, s\u00fcd, \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259z\u0259 olmas\u0131, bal\u0131\u011f\u0131n qoxusunun k\u0259skin olmamas\u0131, g\u00fcv\u0259nli yerl\u0259rd\u0259n al\u0131nmas\u0131na da fikir verm\u0259lidirl\u0259r. Burada \u0259sas m\u0259qam \u0259t v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131nda soyuq z\u0259ncir q\u0131r\u0131lmalar\u0131d\u0131r. Buz tutan m\u0259hsul otaq temperaturunda saxlan\u0131l\u0131r, t\u0259krar dondurulursa bu art\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Soyuq z\u0259ncir q\u0131r\u0131larsa bu, m\u0259hsulun pozulmas\u0131na, n\u0259tic\u0259d\u0259 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. T\u0259til\u0259 ged\u0259rk\u0259n is\u0259 qidalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r soyuducu \u00e7antalarda saxlamaq daha yax\u015f\u0131 olar. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, u\u015faqlar\u0131n immunsistemi b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha z\u0259ifdir, u\u015faqlarda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si daha k\u0259skin v\u0259 ciddi simptomlarla gedir\u201d.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bu simptomlar hans\u0131lard\u0131r v\u0259 hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 valideynl\u0259r h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r?<\/strong><br \/>\nPediatr valideynl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k bildirir ki, u\u015faqlarda, x\u00fcsus\u0259n k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 qusma \u00e7ox olarsa h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlarda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin ilk \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00fcr\u0259kbulanma qusma, qar\u0131nda \u015fidd\u0259tli a\u011fr\u0131lar ishal kimi \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u0259z\u0259n qusma v\u0259 ishal o h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r ki, u\u015faqda \u201csusuzla\u015fma\u201d dediyimiz dehidratasiyaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. X\u00fcsus\u0259n u\u015faq k\u00f6rp\u0259dirs\u0259, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131q qusmadan sonra dehidratasiya inki\u015faf etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faq susuz qala bilir. Bu \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 n\u0259inki susuz qalma, elektrolit itkisin\u0259 (b\u0259d\u0259nin d\u00fczg\u00fcn i\u015fl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan mineral v\u0259 duzlar\u0131n s\u0259viyy\u0259sinin normadan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si) g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Valideynl\u0259r buna diqq\u0259t yetirm\u0259li, u\u015faqlar \u00e7ox qusan zaman evd\u0259 saxlamaq \u0259v\u0259zin\u0259 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim onu da qeyd edib ki, x\u00fcsusil\u0259 yay f\u0259slind\u0259 qidalar\u0131 otaq temperaturunda bir saat, soyuducuda is\u0259 iki g\u00fcnd\u0259n art\u0131q saxlamaq m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cOla bil\u0259r ki, valideyn yem\u0259yin dad\u0131nda v\u0259 qoxusunda d\u0259yi\u015fiklik hiss etm\u0259yib h\u0259r \u015feyin qaydas\u0131nda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu o dem\u0259k deyil ki, qida z\u0259r\u0259rsizdir. N\u0259z\u0259rd\u0259 saxlayaq ki, yem\u0259yin dad\u0131n\u0131, qoxusunu d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259n bakteriyalar var ki, ciddi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir\u201d, &#8211; dey\u0259 pediatr valideynl\u0259r\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 gigiyeniya qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Havalar\u0131n istil\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n xarab olma riski d\u0259 art\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 immun sistemi h\u0259ssas oldu\u011fundan yay aylar\u0131nda u\u015faqlar aras\u0131nda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si hallar\u0131 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. A\u00e7\u0131q havada sat\u0131lan qidalar, d\u00fczg\u00fcn saxlan\u0131lmayan s\u00fcd m\u0259hsular\u0131, tez xarab olan yem\u0259kl\u0259r v\u0259 gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunmamas\u0131 valideynl\u0259ri ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur. B\u0259s u\u015faqlar\u0131 yayda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sind\u0259n qorumaq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5399,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-5396","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cmiyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5396"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5396\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}