{"id":5118,"date":"2026-05-06T18:12:04","date_gmt":"2026-05-06T14:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=5118"},"modified":"2026-05-06T18:12:04","modified_gmt":"2026-05-06T14:12:04","slug":"avropanin-s%c9%99hvi-bakinin-ustunluyu-az%c9%99rbaycansiz-n%c9%99-enerji-n%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99sizlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=5118","title":{"rendered":"Avropan\u0131n s\u0259hvi, Bak\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc- Az\u0259rbaycans\u0131z n\u0259 enerji, n\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>\u201cSon ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u2013Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf dinamikas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z texniki v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r getdikc\u0259 daha \u00e7ox strateji xarakter al\u0131r v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlara \u0259saslanan siyasi t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q modelin\u0259 \u00e7evrilir. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Kaya Kallas\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri d\u0259 m\u0259hz bu kontekstd\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. S\u0259f\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Br\u00fcsselin Bak\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 verdiyi \u00f6n\u0259mi n\u00fcmayi\u015f etdirirs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Avropa siyasi m\u0259kan\u0131nda zaman-zaman m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan anti-Az\u0259rbaycan ritorikas\u0131n\u0131n real siyas\u0259t\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rir&#8221;.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Sevinc F\u0259t\u0259liyeva deyib.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, Avropa Parlamentind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n siyasi qruplar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan\u2013A\u0130 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. X\u00fcsusil\u0259 postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 q\u0259r\u0259zli q\u0259tnam\u0259l\u0259r, birt\u0259r\u0259fli b\u0259yanatlar v\u0259 siyasi t\u0259zyiq c\u0259hdl\u0259ri bunun n\u00fcmun\u0259si olub. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n icraedici strukturlar\u0131 \u2013 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, Br\u00fcssel \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan regionun sabitliyi, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131lar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259v\u0259zolunmaz t\u0259r\u0259fda\u015f olaraq qal\u0131r.<br \/>\nMill\u0259t v\u0259kilinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Kaya Kallas\u0131n Erm\u0259nistanda ke\u00e7iril\u0259n Avropa Siyasi Birliyi sammitind\u0259n d\u0259rhal sonra Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etm\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm siyasi mesaj kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Bu add\u0131m bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 regionda balansl\u0131 siyas\u0259t aparma\u011fa v\u0259 Az\u0259rbaycanla y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li dialoqu qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00dcst\u0259lik, bu, Kallas\u0131n Az\u0259rbaycana ilk s\u0259f\u0259ri deyil. O, daha \u0259vv\u0259l d\u0259 Bak\u0131da olub, m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq platformalarda Prezident \u0130lham \u018fliyevl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irib v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259r\u0259fda\u015f kimi xarakteriz\u0259 edib. Bu is\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin situativ deyil, sistemli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli xarakter da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Sevinc F\u0259t\u0259liyeva qeyd edib ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u2013Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 siyasi dialoq t\u0259\u015fkil edir. Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 r\u0259hb\u0259rliyi aras\u0131nda q\u0259bul edilmi\u015f birg\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r, strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q b\u0259yannam\u0259l\u0259ri v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q proqramlar\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 geosiyasi prizmas\u0131ndan yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsusil\u0259 son ill\u0259rd\u0259 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn enerji, logistika v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin aktualla\u015fmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n rolunu daha da art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>&#8220;Haz\u0131rda t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u00fc\u00e7 \u0259sas dialoq mexanizmi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir: n\u0259qliyyat dialoqu, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi dialoqu v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik dialoqu. Bu mexanizml\u0259r Az\u0259rbaycan\u2013A\u0130 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin institusional \u0259saslar\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. X\u00fcsusil\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ukrayna m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Avropan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r fonunda Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n rolu daha da art\u0131b&#8221;-dey\u0259n deputat \u0259lav\u0259 edib ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan qaz\u0131 art\u0131q 10 Avropa \u00f6lk\u0259sin\u0259 ixrac olunur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. Son d\u00f6vrd\u0259 Avstriya v\u0259 Almaniya kimi iri Avropa iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n da Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 almas\u0131 bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Avropa r\u0259smil\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulay\u0131blar ki, Az\u0259rbaycan etibarl\u0131 enerji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. Kaja Kallas\u0131n Bak\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r d\u0259 bu reall\u0131\u011f\u0131n siyasi t\u0259sdiqidir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, mill\u0259t v\u0259kilinin fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat v\u0259 logistika sah\u0259sind\u0259 artan rolu da Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. X\u0259z\u0259r v\u0259 Qara d\u0259niz h\u00f6vz\u0259l\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n mar\u015frutlar, Orta D\u0259hliz layih\u0259si, regional kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 TR\u0130PP kimi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz ba\u011flant\u0131 imkanlar\u0131 yarad\u0131r. Qlobal geosiyasi transformasiyalar fonunda \u015e\u0259rq\u2013Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal\u2013C\u0259nub mar\u015frutlar\u0131n\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan m\u00fch\u00fcm tranzit m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n bu layih\u0259l\u0259r\u0259 verdiyi siyasi d\u0259st\u0259k d\u0259 m\u0259hz bu strateji reall\u0131qdan qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p>O, vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycan\u0131n regionda s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyinin \u0259sas t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si d\u0259 Avropa t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nilir. Postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi v\u0259 siyasi n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259r\u0259k regionun g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf modelini formala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, iqtisadi inteqrasiya, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 sabitlik \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda yer al\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Avropa Siyasi Birliyi Zirv\u0259sind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 da bu bax\u0131mdan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259min \u00e7\u0131x\u0131\u015f regionun g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni siyasi yana\u015fman\u0131n t\u0259qdimat\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirildi v\u0259 Avropa dair\u0259l\u0259rind\u0259 diqq\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin t\u0259dric\u0259n formala\u015fmas\u0131 da regionda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlara \u0259saslanan iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r uzunm\u00fcdd\u0259tli sabitliyin vacib elementidir. Az\u0259rbaycan enerji sah\u0259sind\u0259 region \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas aktorlardan biri olaraq qal\u0131r v\u0259 bu, dolay\u0131s\u0131 il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 yaranan g\u0259rginlik v\u0259 enerji bazar\u0131ndak\u0131 riskl\u0259r fonunda region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin enerji sabitliyinin qorunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259dir. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n enerji siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 regionda ciddi enerji b\u00f6hran\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistanda enerji qiym\u0259tl\u0259rinin sabit qalmas\u0131na da dolay\u0131s\u0131 il\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri m\u0259hz regional enerji balans\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u2013Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri bu g\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 fayda, strateji maraqlar v\u0259 praqmatik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda inki\u015faf edir. Ayr\u0131-ayr\u0131 siyasi qruplar\u0131n manipulyativ yana\u015fmalar\u0131 v\u0259 anti-Az\u0259rbaycan kampaniyalar\u0131 real geosiyasi maraqlar\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilmir. \u00c7\u00fcnki Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan art\u0131q yaln\u0131z enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, logistika, regional sabitlik v\u0259 siyasi dialoq bax\u0131m\u0131ndan vacib t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r. M\u00f6vcud geosiyasi reall\u0131q fonunda bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi v\u0259 institusional xarakter alaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir&#8221;-dey\u0259 deputat vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSon ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u2013Avropa \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf dinamikas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaln\u0131z texniki v\u0259 iqtisadi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r getdikc\u0259 daha \u00e7ox strateji xarakter al\u0131r v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlara \u0259saslanan siyasi t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q modelin\u0259 \u00e7evrilir. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n xarici siyas\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Kaya Kallas\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri d\u0259 m\u0259hz bu kontekstd\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5121,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-5118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5118\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}