{"id":3699,"date":"2026-04-07T13:37:12","date_gmt":"2026-04-07T09:37:12","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=3699"},"modified":"2026-04-07T13:37:12","modified_gmt":"2026-04-07T09:37:12","slug":"5000-il-yasi-olan-bakteriya-muasir-antibiotikl%c9%99r%c9%99-davamli-cixdi-bu-n%c9%99-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=3699","title":{"rendered":"5000 il ya\u015f\u0131 olan bakteriya m\u00fcasir antibiotikl\u0259r\u0259 davaml\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131: Bu n\u0259 dem\u0259kdir?"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>Rum\u0131niyan\u0131n Skeri\u015foara buz ma\u011faras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim buz t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 5000 il \u0259vv\u0259l\u0259 aid mikroorqanizm a\u015fkar edilib.<\/p>\n<p>&#8220;Psychrobacter SC65A.3\u201d adl\u0131 soyu\u011fa davaml\u0131 bakteriya laboratoriyada &#8220;oyad\u0131l\u0131b\u201d v\u0259 onun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu mikrobu t\u0259xmin\u0259n 13 000 illik iqlim v\u0259 mikrobioloji tarixi saxlayan buz n\u00fcv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131blar. 25 metr d\u0259rinlikd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n buz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 5000 il \u0259vv\u0259l\u0259 aid t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n ayr\u0131lan bakteriyan\u0131n genomu ard\u0131c\u0131ll\u0131qla oxunub v\u0259 onun h\u0259m s\u0259rt soyuq \u015f\u0259rait\u0259, h\u0259m d\u0259 qida \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na uy\u011funla\u015fma mexanizml\u0259ri \u00f6yr\u0259nilib.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin laboratoriya testl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8220;Psychrobacter SC65A.3\u201d m\u00fcasir x\u0259st\u0259xanalarda geni\u015f istifad\u0259 olunan 28 antibiotikd\u0259n 10-na qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131q g\u00f6st\u0259rib. Bunlara rifampisin, vankomisin, siprofloksasin, trimetoprim, klindamisin v\u0259 metronidazol kimi d\u0259rmanlar daxildir. Bu n\u0259tic\u0259, soyuq m\u00fchitl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fm\u0131\u015f mikroorqanizml\u0259rin uzunm\u00fcdd\u0259tli antibiotik rezistentliyi m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bakteriyan\u0131n genomunda antibiotikl\u0259r\u0259 davaml\u0131l\u0131qla \u0259laq\u0259li 100-d\u0259n \u00e7ox gen v\u0259 funksiyas\u0131 h\u0259l\u0259 tam m\u0259lum olmayan t\u0259xmin\u0259n 600 gen a\u015fkar edilib. Bundan \u0259lav\u0259, 11 genin dig\u0259r mikroorqanizml\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259sini dayand\u0131ran v\u0259 ya onlar\u0131 m\u0259hv ed\u0259n madd\u0259l\u0259r istehsal ed\u0259 bildiyi ehtimal olunur. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 bu bakteriya q\u0131z\u0131l\u0131 stafilokok (Staphylococcus aureus), ba\u011f\u0131rsaq \u00e7\u00f6pl\u0259ri (Escherichia coli) v\u0259 Klebsiella pneumoniae kimi patogenl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 da z\u0259ifl\u0259dib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n h\u0259mm\u00fc\u0259llifi Kristina Purkariya bu \u015ftam\u0131 ikili x\u00fcsusiyy\u0259t\u0259 malik bir k\u0259\u015ff kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bakteriya h\u0259m \u00e7oxsayl\u0131 antibiotikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k biotexnoloji t\u0259tbiql\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn perspektivli fermentativ aktivliy\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Bu k\u0259\u015ff g\u00f6st\u0259rir ki, antibiotikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131q insanlardan \u00e7ox \u0259vv\u0259l, t\u0259bii m\u00fchitd\u0259 formala\u015f\u0131b. Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, q\u0259dim buz t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri min ill\u0259rl\u0259 bu genl\u0259ri qoruyub saxlaya bil\u0259r. \u0130qlim istil\u0259\u015fdikc\u0259 buzlaqlar\u0131n \u0259rim\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu c\u00fcr mikroorqanizml\u0259rin v\u0259 ya onlar\u0131n DNT izl\u0259rinin su v\u0259 torpaq ekosisteml\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bakterial antimikrob rezistentlik 2019-cu ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,27 milyon insan\u0131n birba\u015fa \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 5 milyon \u00f6l\u00fcm\u0259 dolay\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Bu tendensiyan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si sad\u0259 infeksiyalar\u0131n bel\u0259 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li hala g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, bu c\u00fcr q\u0259dim mikroorqanizml\u0259r yeni antibiotikl\u0259rin v\u0259 tibbi h\u0259ll\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 potensial m\u0259nb\u0259 hesab olunur. Onlar\u0131n unikal bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 &#8220;superbakteriyalar\u201da qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yeni imkanlar yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, min ill\u0259r \u0259vv\u0259lki buzda qorunub qalm\u0131\u015f mikroorqanizml\u0259r h\u0259m ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, h\u0259m d\u0259 elmi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yeni istiqam\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi buzlaqlar\u0131 \u0259ridikc\u0259 \u0259sas sual t\u0259kc\u0259 bu m\u00fchitd\u0259n n\u0259yin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 bu bilikl\u0259rin antibiotikl\u0259rin daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 yeni m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r tez \u00e7evril\u0259 bil\u0259c\u0259yidir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rum\u0131niyan\u0131n Skeri\u015foara buz ma\u011faras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim buz t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 5000 il \u0259vv\u0259l\u0259 aid mikroorqanizm a\u015fkar edilib. &#8220;Psychrobacter SC65A.3\u201d adl\u0131 soyu\u011fa davaml\u0131 bakteriya laboratoriyada &#8220;oyad\u0131l\u0131b\u201d v\u0259 onun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu mikrobu t\u0259xmin\u0259n 13 000 illik iqlim v\u0259 mikrobioloji tarixi saxlayan buz n\u00fcv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131blar. 25 metr d\u0259rinlikd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n buz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 5000 il \u0259vv\u0259l\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3702,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-3699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3699\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}