{"id":3259,"date":"2026-03-26T14:20:15","date_gmt":"2026-03-26T10:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=3259"},"modified":"2026-03-26T14:20:15","modified_gmt":"2026-03-26T10:20:15","slug":"suni-intellekt-yuzd%c9%99n-cox-yeni-ekzoplanet-k%c9%99sf-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=3259","title":{"rendered":"S\u00fcni intellekt y\u00fczd\u0259n \u00e7ox yeni ekzoplanet k\u0259\u015ff edib"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"full-post-title\"><\/h2>\n<div class=\"full-post-article\">\n<article class=\"article-full-story\">\n<div>B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Argentina astronomlar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan 100-d\u0259n \u00e7ox ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 v\u0259 t\u0259sdiql\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n neyro\u015f\u0259b\u0259k\u0259 haz\u0131rlay\u0131blar. Bu u\u011fur Yer\u0259b\u0259nz\u0259r planetl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r nadir planet n\u00f6vl\u0259rinin axtar\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259y\u0259 yol a\u00e7\u0131r.<\/div>\n<div>Bu bar\u0259d\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyadak\u0131 Uorik Universitetinin m\u0259tbuat xidm\u0259ti m\u0259lumat verib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8220;Biz 118 ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259y\u0259 v\u0259 bu statusa ehtimal edil\u0259n 2 000 namiz\u0259d obyekti a\u015fkarlaya bildik. Onlardan min\u0259 yax\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r elm\u0259 m\u0259lum deyildi. Bunun say\u0259sind\u0259 ulduzlara qeyri-adi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u0131n m\u0259saf\u0259d\u0259 f\u0131rlanan planetl\u0259rin indiy\u0259 q\u0259d\u0259rki \u0259n \u0259trafl\u0131 kataloqunu t\u0259rtib etm\u0259y\u0259 nail olduq ki, bu da t\u0259dqiqat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n maraql\u0131 obyektl\u0259ri se\u00e7m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k&#8221;, &#8211; dey\u0259 Uorik Universitetinin astronomu Marina Lafarqa bildirib.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Lafarqa v\u0259 dig\u0259r aliml\u0259r bu k\u0259\u015ffi &#8220;Transiting Exoplanet Survey Telescope&#8221; (TESS) orbital teleskopu t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri avtomatik olaraq t\u0259hlil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir alqoritmi s\u0131naqdan ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n edibl\u0259r. TESS planetl\u0259rin diskl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ulduzlar\u0131n parlaql\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri izl\u0259yir. Ulduzlar\u0131n parlaql\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bu c\u00fcr d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00e7ox vaxt onlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259ki prosesl\u0259r v\u0259 ya dig\u0259r amill\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r. Astronomlar indiy\u0259 q\u0259d\u0259r NASA-n\u0131n TESS teleskopu t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259\u015ff edil\u0259n t\u0259xmin\u0259n s\u0259kkiz min potensial namiz\u0259dd\u0259n yaln\u0131z yeddi y\u00fcz planetin m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259y\u0259 bilibl\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Alqoritmin f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259sdiql\u0259dikd\u0259n sonra aliml\u0259r, TESS t\u0259r\u0259find\u0259n orbitd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tinin ilk d\u00f6rd ili \u0259rzind\u0259 \u00f6yr\u0259nilmi\u015f 2.2 milyon ulduzun foto\u015f\u0259kill\u0259r toplusunu yaratd\u0131qlar\u0131 sistem vasit\u0259sil\u0259 analiz edibl\u0259r. S\u00fcni intellekt sisteml\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 hesablamalar h\u0259min ulduzlar\u0131n \u0259traf\u0131nda planet roluna iki mind\u0259n \u00e7ox namiz\u0259din m\u00f6vcud oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib v\u0259 onlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxu \u0259vv\u0259ll\u0259r elm\u0259 m\u0259lum olmay\u0131b.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu siyah\u0131dan \u0259n perspektivli bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz obyekti se\u00e7ib, onlar\u0131n 118-nin m\u00f6vcudlu\u011funu dig\u0259r teleskoplar v\u0259 \u0259lav\u0259 arxiv m\u0259lumatlar\u0131 k\u00f6m\u0259yi il\u0259 d\u0259rhal t\u0259sdiql\u0259yibl\u0259r. Aliml\u0259r yekun olaraq bildiribl\u0259r ki, bu obyektl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si planetar sisteml\u0259rin formala\u015fmas\u0131 haqq\u0131nda astronomlar\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Argentina astronomlar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan 100-d\u0259n \u00e7ox ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 v\u0259 t\u0259sdiql\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n neyro\u015f\u0259b\u0259k\u0259 haz\u0131rlay\u0131blar. Bu u\u011fur Yer\u0259b\u0259nz\u0259r planetl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r nadir planet n\u00f6vl\u0259rinin axtar\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259y\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyadak\u0131 Uorik Universitetinin m\u0259tbuat xidm\u0259ti m\u0259lumat verib. &#8220;Biz 118 ekzoplanetin m\u00f6vcudlu\u011funu t\u0259sdiql\u0259y\u0259 v\u0259 bu statusa ehtimal edil\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3262,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-3259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3259\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}