{"id":2606,"date":"2026-03-17T01:04:42","date_gmt":"2026-03-16T21:04:42","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=2606"},"modified":"2026-03-17T01:04:42","modified_gmt":"2026-03-16T21:04:42","slug":"plastik-sus%c9%99l%c9%99r-bu-x%c9%99st%c9%99liyin-mualic%c9%99sin%c9%99-kom%c9%99k-ed%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=2606","title":{"rendered":"Plastik \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259r bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, Parkinson x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman t\u0259krar emal olunmu\u015f plastik \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 innovativ metoddan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 istehsal edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu yana\u015fma bakteriyalar\u0131n m\u0259i\u015f\u0259t plastikini bu nevroloji x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas d\u0259rman olan L-DOPA-ya \u00e7evirm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bu, plastik tullant\u0131lar\u0131 nevroloji x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fczr\u0259 d\u0259rmana \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii bioloji prosesin modifikasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk t\u0259cr\u00fcb\u0259dir.<\/p>\n<p>Edinburq Universitetinin aliml\u0259ri polietilen tereftalat\u0131 (qida v\u0259 i\u00e7ki qabla\u015fd\u0131rmalar\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 olunan plastik n\u00f6v\u00fc olan PET &#8211; red.) L-DOPA-ya \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn E. coli bakteriyalar\u0131n\u0131 modifikasiya edibl\u0259r. Proses \u0259vv\u0259lc\u0259 ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 50 milyon ton istehsal olunan tullant\u0131 PET-i kimy\u0259vi t\u0259rkib hiss\u0259si olan tereftal tur\u015fusuna par\u00e7alama\u011f\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Daha sonra modifikasiya olunmu\u015f bakteriyalar bir s\u0131ra bioloji reaksiyalar vasit\u0259sil\u0259 tereftal tur\u015fusu molekullar\u0131n\u0131 L-DOPA-ya \u00e7evirir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bu yeni texnologiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k L-DOPA istehsal edilm\u0259si m\u0259hdud qaz\u0131nt\u0131 yanacaq ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259y\u0259 \u0259saslanan \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q istehsal \u00fcsullar\u0131ndan ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n daha t\u0259mizdir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, neft v\u0259 qaz kimi b\u0259rpas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan resurslardan \u0259ld\u0259 edil\u0259n davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcng\u00fcl plastik olan PET-in t\u0259krar emal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni metodlara t\u0259cili ehtiyac var. Haz\u0131rk\u0131 t\u0259krar emal prosesl\u0259ri tam s\u0259m\u0259r\u0259li deyil v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda plastik \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u201ct\u00f6hf\u0259\u201d verm\u0259y\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>Komandan\u0131n fikrinc\u0259, bu nailiyy\u0259t plastik tullant\u0131larda olan qiym\u0259tli karbonu t\u0259krar emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n davaml\u0131 bir yol t\u0259qdim edir, \u0259ks halda, bu karbon poliqon, yand\u0131rma v\u0259 ya \u00e7irkl\u0259nm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 itiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Onlar \u0259lav\u0259 edirl\u0259r ki, bu, yaln\u0131z d\u0259rman preparatlar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 \u0259tirl\u0259r, kosmetika v\u0259 s\u0259naye kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla geni\u015f \u00e7e\u015fidd\u0259 m\u0259hsullar istehsal ed\u0259 bil\u0259n bioloji t\u0259krar emal s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na yol a\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, Parkinson x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman t\u0259krar emal olunmu\u015f plastik \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 innovativ metoddan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 istehsal edil\u0259 bil\u0259r. Bu yana\u015fma bakteriyalar\u0131n m\u0259i\u015f\u0259t plastikini bu nevroloji x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas d\u0259rman olan L-DOPA-ya \u00e7evirm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bu, plastik tullant\u0131lar\u0131 nevroloji x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fczr\u0259 d\u0259rmana \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii bioloji prosesin modifikasiyas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2609,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-2606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2606\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}