{"id":2501,"date":"2026-03-16T01:32:33","date_gmt":"2026-03-15T21:32:33","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=2501"},"modified":"2026-03-16T01:32:33","modified_gmt":"2026-03-15T21:32:33","slug":"em%c9%99k-bazarinda-yeni-dinamika-yerli-kadrlar-%c9%99cn%c9%99bi-iscil%c9%99ri-ust%c9%99l%c9%99yirl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=2501","title":{"rendered":"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika &#8211; Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>\u00d6t\u0259n ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k bazar\u0131nda xarici i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin dinamikas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, 2025-ci ilin sonuna \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan i\u015f icaz\u0259l\u0259rinin say\u0131 7 990 n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edib. Bu g\u00f6st\u0259rici 2024-c\u00fc ilin sonundak\u0131 8 141 n\u0259f\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 151 n\u0259f\u0259r v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n 1.9 faiz azd\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r, g\u00f6r\u0259s\u0259n, bu azalman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/p>\n<p><b>M<\/b>\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2026\/03\/15\/PRznQrtpSdYEe2G6uoHzYe4FzpVS2zJfOzILi2A5:640.jpg\" alt=\"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika - Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r\" width=\"640\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p><strong>Tikinti sektoru liderdir<\/strong><\/p>\n<p>Sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcy\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, tikinti sektorunun lider m\u00f6vqed\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. 2025-ci ild\u0259 tikintid\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259cn\u0259bil\u0259rin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 34.3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu g\u00f6st\u0259rici \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0.4 faiz b\u0259ndi azalsa da, sektorun \u00fcmumi strukturda dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorudu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. M\u0259d\u0259n\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 \u0259ks tendensiya m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. 2024-c\u00fc ild\u0259 9.8 faiz olan pay 2025-ci ild\u0259 10 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Enerji v\u0259 xammal sektorunda texnoloji bilik v\u0259 spesifik t\u0259cr\u00fcb\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131n davam etm\u0259si bu art\u0131m\u0131 izah edir. Emal s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n geril\u0259m\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u018fg\u0259r 2024-c\u00fc ild\u0259 bu sah\u0259nin pay\u0131 9.3 faiz idis\u0259, 2025-ci ild\u0259 8.9 faiz\u0259 enib. Turistl\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259 sektorunda daha n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. 2024-c\u00fc ild\u0259 8.6 faiz olan pay 2025-ci ild\u0259 7.6 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Ticar\u0259t v\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259miri sah\u0259sind\u0259 d\u0259 azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 6.1 faizd\u0259n 5.6 faiz\u0259 en\u0259n g\u00f6st\u0259rici bu istiqam\u0259td\u0259 xarici i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n nisb\u0259t\u0259n z\u0259ifl\u0259diyini g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, t\u0259hsil sektorunda art\u0131m diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. 2024-c\u00fc ild\u0259 5.4 faiz olan pay 2025-ci ild\u0259 5.7 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2026\/03\/15\/x4RZctT2muzpZrcUkTM5JnmcMxpovjYLT7jWnyNv:640.jpg\" alt=\"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika - Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r\" width=\"640\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f\u00e7iy\u0259 ehtiyac azal\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u018fm\u0259k H\u00fcquqlar\u0131n\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Liqas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Sahib M\u0259mm\u0259dov bildirib ki, Az\u0259rbaycanda \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n i\u015f icaz\u0259l\u0259ri pe\u015f\u0259 v\u0259 \u0259razi \u00fczr\u0259 deyil, \u00fcmumi kvota \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur. Miqrasiya qanunvericiliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, i\u015f icaz\u0259si \u0259cn\u0259bil\u0259r\u0259 bir il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 verilir. Qaraba\u011fdak\u0131 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259zi hallarda bu m\u00fcdd\u0259t iki il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131l\u0131b. S.M\u0259mm\u0259dov ehtimal edir ki, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 i\u015f\u00e7i ehtiyac\u0131 azal\u0131b: &#8220;\u018fvv\u0259ll\u0259r h\u0259tta ixtisasl\u0131 f\u0259hl\u0259l\u0259r\u0259, m\u00fcr\u0259kk\u0259b montaj v\u0259 elektrik i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 kadrlara, habel\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat var idi. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, haz\u0131rda bu i\u015fl\u0259rd\u0259 xarici i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 ehtiyac minimuma enib&#8221;.<\/p>\n<p>Ekspert hesab edir ki, bu tendensiyan\u0131n h\u0259m m\u00fcsb\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259ri var: &#8220;M\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fi odur ki, yerli i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin kvalifikasiyas\u0131 art\u0131b v\u0259 ixtisasl\u0131 i\u015fl\u0259ri yerli \u0259m\u0259k bazar\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilir. M\u0259nfi t\u0259r\u0259fi is\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259cminin azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2026\/03\/15\/zb32lPzsgPbKAz8Y30iCZyyqRXNSVnOwnA6KTIBU:640.jpg\" alt=\"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika - Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r\" width=\"640\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p><strong>K\u0259miyy\u0259t keyfiyy\u0259t\u0259 d\u0259yi\u015fib<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili Az\u0259r Allahver\u0259nov deyib ki, \u0259m\u0259k\u00e7i miqrantlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 bir ne\u00e7\u0259 amill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda azalma, \u0259sas\u0259n, yerli \u015f\u0259rait v\u0259 iqtisadi faktorlardan qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p>Deputat\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rd\u0259 layih\u0259l\u0259rin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259m\u0259k\u00e7i miqrantlar\u0131n i\u015f imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131b, bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub: &#8220;Amma sonrak\u0131 ill\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, miqrasiya m\u00fcbadil\u0259si templ\u0259ri sabitl\u0259\u015fib. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u0259cn\u0259bil\u0259rin say\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259nm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu da onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, yerli qanunvericilikd\u0259 \u0259m\u0259k\u00e7i miqrantlar m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 yeni bir yana\u015fma s\u0259rgil\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Y\u0259ni, qanunvericilikd\u0259 y\u00fcks\u0259k ixtisasa malik miqrantlara x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 k\u0259miyy\u0259t-keyfiyy\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri yaran\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2026\/03\/15\/2ZH0mQRVp0vA0Tri6nSnIrOWUjbtj0UpjedNg7OT:640.jpg\" alt=\"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika - Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r\" width=\"640\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p>A.Allahver\u0259nov, h\u0259m\u00e7inin bildirib ki, haz\u0131rda \u0259cn\u0259bi miqrantlar\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri neft-qaz, tikinti, y\u00fcks\u0259k texnologiyalar v\u0259 sahibkarl\u0131qd\u0131r: &#8220;\u018fsas pay neft-qaz sektoruna aiddir. Amma i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq layih\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 xeyli xarici \u015firk\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 onlar birba\u015fa ixtisasl\u0131 miqrantlar\u0131n xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Bizd\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131nda \u0259m\u0259k\u00e7i miqrantlarla ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 al\u0259t var. Onlar\u0131n aras\u0131nda \u0259m\u0259k kvotalar\u0131n\u0131n verilm\u0259si, f\u0259rdi u\u00e7ot sistemind\u0259 qeydiyyat m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7ox vacib al\u0259tl\u0259rdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259k kvotas\u0131 yoxdur. Amma \u0259cn\u0259bil\u0259rin f\u0259rdi u\u00e7ot sistemind\u0259 qeydiyyat\u0131 t\u0259l\u0259bi q\u00fcvv\u0259d\u0259 qal\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 i\u015f icaz\u0259l\u0259rinin verilm\u0259si m\u0259hz kvota \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130\u015f icaz\u0259si olmadan \u0259cn\u0259bi Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ola bilm\u0259z. Amma burada da istisnalar m\u00f6vcuddur. Miqrasiya M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 konkret m\u00fcdd\u0259alar var. Hans\u0131 ki, h\u0259min m\u00fcdd\u0259alar \u0259cn\u0259bi miqrant\u0131 i\u015f icaz\u0259si almaqdan azad edir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Yerli kadrlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazan\u0131rlar<\/strong><\/p>\n<p>Deputat onu da \u0259lav\u0259 edib ki, son ill\u0259r \u0259m\u0259k bazar\u0131nda yerli kadrlar\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259ti art\u0131b: &#8220;Azalma h\u0259m d\u0259 onunla ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r ki, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda yerli kadrlar r\u0259qab\u0259t\u0259 daha dayan\u0131ql\u0131d\u0131r. Tarixi misal kimi, 1994-c\u00fc ild\u0259 &#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#8221; imzaland\u0131qdan sonra neft-qaz sektorunda konsorsiumlarda \u0259m\u0259k\u00e7i hey\u0259tin 85-90 faizi \u0259cn\u0259bil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi. Lakin h\u00f6kum\u0259tin t\u0259l\u0259bi il\u0259 yerli kadrlar\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yeti\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda iri xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n 95 faizi yerli m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2026\/03\/15\/ab8by9updAMhZlQAc2i56tB3QLKPeCpXDM0cHII4:640.jpg\" alt=\"\u018fm\u0259k bazar\u0131nda yeni dinamika - Yerli kadrlar \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fcst\u0259l\u0259yirl\u0259r\" width=\"640\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p><strong>Azalma m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) iqtisadiyyat kafedras\u0131n\u0131n dosenti, iqtisad elml\u0259ri namiz\u0259di Emin Q\u0259ribli is\u0259 bildirib ki, Az\u0259rbaycanda \u0259cn\u0259bi i\u015f\u00e7il\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti neft sektorunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r: &#8220;Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 neft sah\u0259sind\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti azalmalar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, bu da xarici i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131na t\u0259sir ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir&#8221;.<\/p>\n<p>E.Q\u0259ribli vur\u011fulay\u0131b ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u018fl\u0259t iqtisadi zonalar\u0131ndak\u0131 b\u00f6y\u00fck investisiya layih\u0259l\u0259ri ixtisasl\u0131 kadrlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259bat\u0131 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 art\u0131racaq. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 investisiyalar\u0131n dinamikas\u0131 m\u00fcsb\u0259tdir, lakin cari ilin iqtisadi art\u0131m\u0131 bir q\u0259d\u0259r z\u0259ifdir. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlikl\u0259r d\u0259 regiona t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. Ekspert qeyd edib ki, iqtisadi aktivlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 xarici i\u015f\u00e7i say\u0131nda dal\u011falanmalar h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub v\u0259 bu azalman\u0131n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti xarakter da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k bazar\u0131nda xarici i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin dinamikas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, 2025-ci ilin sonuna \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan i\u015f icaz\u0259l\u0259rinin say\u0131 7 990 n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edib. Bu g\u00f6st\u0259rici 2024-c\u00fc ilin sonundak\u0131 8 141 n\u0259f\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 151 n\u0259f\u0259r v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n 1.9 faiz azd\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r, g\u00f6r\u0259s\u0259n, bu azalman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2504,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-2501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2501"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2501\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}