{"id":1762,"date":"2026-03-10T02:25:45","date_gmt":"2026-03-09T22:25:45","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=1762"},"modified":"2026-03-10T02:25:45","modified_gmt":"2026-03-09T22:25:45","slug":"parisd%c9%99n-veril%c9%99n-mesaj-makronun-az%c9%99rbaycan-dilind%c9%99-paylasimi-n%c9%99yin-gost%c9%99ricisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=1762","title":{"rendered":"Parisd\u0259n veril\u0259n mesaj: Makronun Az\u0259rbaycan dilind\u0259 payla\u015f\u0131m\u0131 n\u0259yin g\u00f6st\u0259ricisidir?"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"full-post-title\"><\/h1>\n<div class=\"full-post-b\">\n<div class=\"full-post-desc\"><\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p>\u201cBeyn\u0259lxalq siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan sonra verdiyi mesaj v\u0259 bu mesaj\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130lk bax\u0131\u015fdan bu, sad\u0259c\u0259 diplomatik jest kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha geni\u015f geosiyasi kontekstd\u0259n baxd\u0131qda bunun daha d\u0259rin siyasi m\u0259na da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>Bunu a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259cliisn VI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f deputat\u0131 \u0130ltizam Yusifov deyib.<br \/>\nO bildirib ki, \u0259slind\u0259 bu add\u0131m bir h\u0259qiq\u0259tin etiraf\u0131 kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r: \u201cAz\u0259rbaycan art\u0131q regionda v\u0259 daha geni\u015f Avrasiya m\u0259kan\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan siyas\u0259t apar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u0259sas aktorlardan birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p><strong>Ke\u00e7mi\u015f g\u0259rginlikl\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n reall\u0131qlar<\/strong><br \/>\nBir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Fransa-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u0259rgin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ke\u00e7irdi. X\u00fcsusil\u0259 Emmanuel Makron r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Fransa a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycana \u00a0qar\u015f\u0131 s\u0259rt ritorika n\u00fcmayi\u015f etdirilib, regiondak\u0131 prosesl\u0259rd\u0259 birt\u0259r\u0259fli m\u00f6vqel\u0259r s\u0259rgil\u0259nib. Bu siyas\u0259t Bak\u0131da haql\u0131 naraz\u0131l\u0131q do\u011furub v\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin soyumas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Lakin son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 geosiyasi reall\u0131qlar s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir. X\u00fcsusil\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionunda formala\u015fan yeni g\u00fcc balans\u0131 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z siyas\u0259tl\u0259rini yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir.<br \/>\n\u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si t\u0259kc\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 il\u0259 yekunla\u015fmad\u0131, h\u0259m d\u0259 regionun siyasi v\u0259 iqtisadi x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdirdi. Bu g\u00fcn art\u0131q C\u0259nubi Qafqazda yeni reall\u0131q m\u00f6vcuddur v\u0259 bu reall\u0131\u011f\u0131n \u0259sas memarlar\u0131ndan biri d\u0259 m\u0259hz Az\u0259rbaycand\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Diplomatik jest, yoxsa siyasi siqnal?<\/strong><br \/>\nMakronun Az\u0259rbaycan dilind\u0259 payla\u015f\u0131m etm\u0259si sad\u0259c\u0259 simvolik add\u0131m deyil. Diplomatiyada bu c\u00fcr jestl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n siyasi mesajlar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur.<br \/>\nFransa prezidentinin mesaj\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259qam diqq\u0259ti c\u0259lb edir. O, \u0130ran\u0131n Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259lmi\u015f h\u00fccumlar\u0131 fonunda \u00f6lk\u0259sinin Az\u0259rbaycanla h\u0259mr\u0259y oldu\u011funu bildirib v\u0259 eyni zamanda Fransan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259xliy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Bak\u0131ya t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edib.<br \/>\nBu t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr faktiki olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n regiondak\u0131 praktiki rolunun q\u0259bul edilm\u0259si dem\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaln\u0131z etibar etdikl\u0259ri v\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131na malik olan t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r.<br \/>\nMakronun a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n dig\u0259r m\u0259qam is\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u00fclh prosesin\u0259 d\u0259st\u0259k v\u0259 Bak\u0131 il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yenid\u0259n inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ifad\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Paris art\u0131q regionda konstruktiv dialoq olmadan ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 etm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n artan geosiyasi rolu<\/strong><br \/>\n\u0130. Yusifov \u0259lav\u0259 edib ki, bug\u00fcnk\u00fc geosiyasi reall\u0131qlar fonunda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r: \u201c\u00d6lk\u0259 art\u0131q Avrasiya m\u0259kan\u0131nda m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 enerji qov\u015faqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n rolu getdikc\u0259 art\u0131r. Bak\u0131 h\u0259m enerji resurslar\u0131n\u0131n ixrac\u0131, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda n\u0259qliyyat v\u0259 logistika \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan faktiki olaraq Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda strateji k\u00f6rp\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu reall\u0131q is\u0259 Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Fransan\u0131, regiondak\u0131 siyas\u0259tl\u0259rini daha praqmatik \u015f\u0259kild\u0259 qurma\u011fa vadar edir.<br \/>\n\u0130ran faktoru v\u0259 regional balans<\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u0130ran \u0259traf\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r d\u0259 regionun siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. G\u0259rginlikl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda C\u0259nubi Qafqaz\u0131n sabitliyi daha da \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilir.<br \/>\nBel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 regionun \u0259sas sabitlik faktorlar\u0131ndan biri kimi Az\u0259rbaycan\u0131n rolu daha da \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 bir s\u0131ra Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri Bak\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 daha konstruktiv m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nMakronun Az\u0259rbaycan dilind\u0259 payla\u015f\u0131m\u0131 v\u0259 Bak\u0131 il\u0259 dialoqun yenid\u0259n aktivl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u0259slind\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n geosiyasi reall\u0131qlar\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Bir zamanlar Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 s\u0259rt ritorika n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n b\u0259zi siyasi dair\u0259l\u0259r bu g\u00fcn anlay\u0131rlar ki, regionda u\u011furlu siyas\u0259t aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t\u0259 \u0259saslanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmaq vacibdir. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n artan siyasi, iqtisadi v\u0259 geosiyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn art\u0131q ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, C\u0259nubi Qafqazda v\u0259 daha geni\u015f Avrasiya m\u0259kan\u0131nda yeni siyasi reall\u0131q formala\u015f\u0131b. Bu reall\u0131\u011f\u0131n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycanla hesabla\u015fmadan regionda davaml\u0131 siyas\u0259t aparmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBeyn\u0259lxalq siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan sonra verdiyi mesaj v\u0259 bu mesaj\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130lk bax\u0131\u015fdan bu, sad\u0259c\u0259 diplomatik jest kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha geni\u015f geosiyasi kontekstd\u0259n baxd\u0131qda bunun daha d\u0259rin siyasi m\u0259na da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u201d. Bunu a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Milli M\u0259cliisn VI [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1765,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-1762","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1762"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1762\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}