{"id":1217,"date":"2026-03-05T00:31:28","date_gmt":"2026-03-04T20:31:28","guid":{"rendered":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=1217"},"modified":"2026-03-05T00:31:28","modified_gmt":"2026-03-04T20:31:28","slug":"13-yasli-yeniyetm%c9%99nin-c%c9%99sar%c9%99ti-say%c9%99sind%c9%99-tapilan-itkin-d%c9%99niz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idealxeber.az\/?p=1217","title":{"rendered":"13 ya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259nin c\u0259sar\u0259ti say\u0259sind\u0259 tap\u0131lan &#8220;itkin d\u0259niz&#8221;"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"nw_in_title news_fonts\"><\/h1>\n<div class=\"nw_in_text news_fonts\">\n<div>AB\u015e-\u0131n Tennessi \u015ftat\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Svitvoter v\u0259 Medisonvill \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259ri aras\u0131nda uzanan Kreyqhed ma\u011faralar\u0131 \u0259srl\u0259rdir bir \u00e7ox sirri qoruyur. Lakin bu n\u0259h\u0259ng yeralt\u0131 sistemin \u0259n heyr\u0259tamiz hiss\u0259si 1905-ci ild\u0259, c\u0259mi 13 ya\u015f\u0131 olan maraql\u0131 bir yeniyetm\u0259nin c\u0259sar\u0259ti say\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ki\u00e7ik Ben Sends ma\u011faran\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259 oynayark\u0259n olduqca dar bir ke\u00e7id a\u015fkar edir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 n\u0259 internet, n\u0259 d\u0259 ma\u011faralarla ba\u011fl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131 bu g\u00fcnk\u00fc q\u0259d\u0259r yay\u011f\u0131n idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259d\u0259n velosiped t\u0259k\u0259ri enind\u0259 olan tuneld\u0259 t\u0259xmin\u0259n 12 metr s\u00fcr\u00fcn\u0259r\u0259k ir\u0259lil\u0259yir. Tunelin sonunda diz\u0259d\u0259k suyun i\u00e7ind\u0259 qalan Ben \u0259slind\u0259 \u015eimali Amerikan\u0131n m\u0259lum olan \u0259n b\u00f6y\u00fck yeralt\u0131 g\u00f6l\u00fcn\u0259 daxil olan ilk insan olur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ben Sendsin k\u0259\u015ffind\u0259n \u0259vv\u0259l bu ma\u011faralar b\u00f6lg\u0259nin yerli \u0259halisi olan \u00e7erokil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n yax\u015f\u0131 tan\u0131n\u0131rd\u0131. Giri\u015fd\u0259n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131m kilometr i\u00e7\u0259rid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 &#8220;m\u0259sl\u0259h\u0259t ota\u011f\u0131\u201d adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lm\u0259d\u0259 q\u0259dim saxs\u0131 qablar, zin\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131 v\u0259 ox ucluqlar\u0131 kimi \u00e7oxsayl\u0131 tap\u0131nt\u0131lar a\u015fkarlan\u0131b. H\u0259tta 1800-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 avropal\u0131 m\u0259skunla\u015fanlar bu s\u0259rin m\u00fchiti kartof anbar\u0131 kimi istifad\u0259 edib, 1863-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si \u0259sg\u0259rl\u0259rind\u0259n biri divara ad\u0131n\u0131 h\u0259kk edib. Ma\u011faran\u0131n tarixi is\u0259 daha q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259r\u0259, t\u0259xmin\u0259n 20 min il \u0259vv\u0259l\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 qaranl\u0131qda yolunu itir\u0259r\u0259k yar\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcb \u00f6l\u0259n n\u0259h\u0259ng Pleystosen yaquar\u0131na aid ayaq izl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 ma\u011faran\u0131n d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sind\u0259 qorunur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><b>&#8220;\u0130tkin d\u0259niz&#8221;in sirli \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri v\u0259 r\u0259ngsiz sakinl\u0259ri<\/b><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ben Sends g\u00f6l\u00fc ilk d\u0259f\u0259 a\u015fkar ed\u0259nd\u0259 \u0259lind\u0259ki z\u0259if i\u015f\u0131q m\u0259nb\u0259yi s\u0259b\u0259bind\u0259n n\u0259h\u0259ng bo\u015flu\u011fun s\u0259rh\u0259dl\u0259rini g\u00f6r\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. G\u00f6l\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 pal\u00e7\u0131q par\u00e7alar\u0131 atsa da, e\u015fitdiyi yaln\u0131z suyun \u0259ks-s\u0259dal\u0131 s\u0131\u00e7rama s\u0259sl\u0259ri olmu\u015fdu. Bu g\u00fcn &#8220;itkin d\u0259niz&#8221; kimi tan\u0131nan g\u00f6l yaln\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil, nadir geoloji formala\u015fmalar\u0131 il\u0259 d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. &#8220;Ma\u011fara \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri\u201d adland\u0131r\u0131lan antoditl\u0259r kalsit v\u0259 araqonit kristallar\u0131n\u0131n su il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r v\u0259 d\u00fcnyada c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 ma\u011farada rast g\u0259linir. Tikanl\u0131 v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng kristal qurulu\u015flar yeralt\u0131 qaranl\u0131qda donmu\u015f bir ba\u011f t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Haz\u0131rda g\u00f6ld\u0259 t\u0259xmin\u0259n 300 \u0259d\u0259d g\u00f6y qur\u015fa\u011f\u0131 alabal\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131r. Lakin bu bal\u0131qlar g\u00f6l\u00fcn t\u0259bii sakinl\u0259ri deyil. Onlar k\u0259\u015ffd\u0259n sonra g\u00f6l\u00fcn ba\u015fqa \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n burax\u0131l\u0131b. T\u0259bii i\u015f\u0131q v\u0259 qida m\u0259nb\u0259yind\u0259n m\u0259hrum olan bu canl\u0131lar zamanla r\u0259ngl\u0259rini v\u0259 g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rinin bir hiss\u0259sini itirib. \u0130ndi onlar\u0131n \u0259sas qida m\u0259nb\u0259yi h\u0259r il buran\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259n 150 min turisti da\u015f\u0131yan qay\u0131qlardan at\u0131lan yeml\u0259rdir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>M\u00f6vcud \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00f6l\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u0259n hiss\u0259si t\u0259xmin\u0259n 243 metr uzunlu\u011funda v\u0259 67 metr enind\u0259dir. Lakin bu n\u0259h\u0259ng su k\u00fctl\u0259si yaln\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u0259n hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Dal\u011f\u0131clar bu g\u00fcn\u0259d\u0259k suyun alt\u0131nda 13 d\u00f6n\u00fcml\u00fck \u0259razini x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fdir\u0259 bilibl\u0259r, amma g\u00f6l\u00fcn sonuna h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7atmaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Qaranl\u0131q d\u0259hlizl\u0259r\u0259 do\u011fru uzanan sualt\u0131 ke\u00e7idl\u0259rin harada bitdiyi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259lum deyil.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-\u0131n Tennessi \u015ftat\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Svitvoter v\u0259 Medisonvill \u015f\u0259h\u0259rcikl\u0259ri aras\u0131nda uzanan Kreyqhed ma\u011faralar\u0131 \u0259srl\u0259rdir bir \u00e7ox sirri qoruyur. Lakin bu n\u0259h\u0259ng yeralt\u0131 sistemin \u0259n heyr\u0259tamiz hiss\u0259si 1905-ci ild\u0259, c\u0259mi 13 ya\u015f\u0131 olan maraql\u0131 bir yeniyetm\u0259nin c\u0259sar\u0259ti say\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Ki\u00e7ik Ben Sends ma\u011faran\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259 oynayark\u0259n olduqca dar bir ke\u00e7id a\u015fkar edir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 n\u0259 internet, n\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1220,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1217"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1217\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idealxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}